Anonimizacja umowy przed wysłaniem do AI albo kontrahenta

Michał Paszkiewicz, radca prawny. , 6 min czytania

Anonimizacja umowy zamienia na spójne oznaczenia wszystko, co wskazuje strony i osoby trzecie, a treść postanowień zostawia. Z komparycji znikają nazwiska, nazwy spółek, adresy, PESEL, NIP i numery dowodów, z treści numery rachunków, ksiąg wieczystych i rejestracyjne, z końca umowy podpisy, a z pliku Word komentarze i śledzone zmiany. Kwoty i terminy zostają, jeśli odbiorca ma na nich pracować. Zakres zależy od odbiorcy. Do czatu AI wystarczy pseudonimizacja z mapą na Twoim komputerze. Umowę wysyłaną kontrahentowi jako wzór trzeba oczyścić trwale, razem z warunkami handlowymi.

Kancelarię wiąże ponadto tajemnica zawodowa, która obejmuje wszystkie informacje o sprawie, także te, które danymi osobowymi nie są. Przygotowanie akt, pism i umów do pracy z AI opisuje strona anonimizacja dokumentów w kancelarii.

Gdzie w umowie są dane osobowe?

Najwięcej danych jest w komparycji: nazwy stron, adresy, numery rejestrowe, osoby reprezentujące, numery dowodów, PESEL. Komparycję czyści każdy, ale często umyka osoba reprezentująca spółkę, ponieważ „reprezentowana przez Marka Dąbrowskiego” wygląda jak część nazwy firmy.

W treści postanowień dane stoją w środku długich zdań i przy ręcznym czyszczeniu umykają najczęściej. Numer rachunku jest w paragrafie o płatności, numer księgi wieczystej w umowie najmu albo sprzedaży nieruchomości, numer rejestracyjny i VIN w umowie sprzedaży pojazdu. Do tego dochodzą adres lokalu, adresy e-mail do doręczeń i nazwiska osób do kontaktu w paragrafie o komunikacji.

Na końcu umowy są podpisy ułożone w kolumnach, a w załącznikach pełnomocnictwa, odpisy z rejestrów i protokoły odbioru z nazwiskami pracowników.

W pliku Word po negocjacjach zostają komentarze w rodzaju „klient nie zgodzi się na mniej niż 15 000 zł” i skreślone wersje postanowień z nazwiskiem autora zmiany. Jak je usunąć, opisuje strona anonimizacja dokumentów Word.

Nazwa pliku i metadane też mówią sporo: „Umowa Kowalski v3 FINAL.docx” zdradza klienta, zanim ktokolwiek otworzy plik.

Jak wygląda zanonimizowana umowa najmu?

Fikcyjna komparycja i jeden paragraf:

Wynajmujący: Zielona Dolina sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, ul. Portowa 5, KRS 0000123456, NIP 584-000-11-22, reprezentowana przez Marka Dąbrowskiego, prezesa zarządu. Najemca: Anna Lewandowska, PESEL 90050567890, zamieszkała w Rumi, ul. Słoneczna 14. Przedmiotem najmu jest lokal przy ul. Długiej 7/3 w Gdańsku, dla którego Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ prowadzi księgę wieczystą GD1G/00012345/6. Czynsz 3 500 zł miesięcznie płatny do 10. dnia miesiąca na rachunek 61 1020 0000 0000 0003 4567 8901.

Po anonimizacji w Poufniku:

Wynajmujący: [FIRMA_1] z siedzibą w [ADRES_1], KRS [KRS_1], NIP [NIP_1], reprezentowana przez [OSOBA_1], prezesa zarządu. Najemca: [OSOBA_2], PESEL [PESEL_1], zamieszkała w [ADRES_2]. Przedmiotem najmu jest lokal przy [ADRES_3], dla którego Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ prowadzi księgę wieczystą [KSIEGA_WIECZYSTA_1]. Czynsz 3 500 zł miesięcznie płatny do 10. dnia miesiąca na rachunek [RACHUNEK_1].

Model widzi dwie strony, przedmiot najmu, czynsz i termin płatności. [OSOBA_2] w paragrafie o kaucji to ta sama najemczyni co w komparycji. Nazwa sądu została, skoro nie wskazuje osoby. Numer księgi zniknął, ponieważ księga jest jawna i można z niej odczytać imię i nazwisko właściciela.

Zrzut ekranu Poufnika na fikcyjnej umowie najmu lokalu w DOCX: po lewej komparycja i paragraf o czynszu z podświetlonymi nazwą spółki, KRS, NIP, nazwiskami, PESEL, adresami, numerem księgi wieczystej i rachunkiem, kwota czynszu bez podświetlenia; po prawej panel kategorii z włączoną „Księga wieczysta” i wyłączoną „Kwota”, nad dokumentem pasek o usuniętych komentarzach.

Czym różni się anonimizacja umowy do AI i do kontrahenta?

Umowę wklejasz do czatu AI, żeby model ocenił ryzyka, porównał ją z wzorem, streścił albo przygotował projekt aneksu. Wystarczą mu do tego treść i kwoty, tożsamość stron do niczego mu się nie przyda. Zamieniasz dane na oznaczenia, a mapa zastąpień zostaje na Twoim komputerze. Odpowiedź modelu wklejasz do Poufnika i dane wracają na miejsce. W rozumieniu RODO jest to pseudonimizacja, która zarazem wykonuje zasadę minimalizacji z art. 5 ust. 1 lit. c: do dostawcy trafiają tylko dane „niezbędne do celów, w których są przetwarzane”. Co dzieje się z tekstem po stronie dostawcy i jak różnią się konta prywatne od firmowych, wyjaśnia tekst ChatGPT a dane osobowe.

Umowa wysłana nowemu kontrahentowi jako punkt wyjścia do negocjacji, innemu klientowi jako przykład albo do publikacji wymaga szerszej anonimizacji. Oprócz danych osobowych znikają kwoty, rabaty, terminy płatności, kary umowne w konkretnej wysokości i nazwy podwykonawców: wszystko, co jest tajemnicą przedsiębiorstwa poprzedniego klienta. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji definiuje ją w art. 11 ust. 2 jako „informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą”, które nie są powszechnie znane i co do których przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności. Cena wynegocjowana przez klienta jest taką informacją, o ile spełnia te warunki. W tym wariancie nie zachowujesz mapy zastąpień, a plik zapisujesz jako PDF z usuniętym tekstem albo jako DOCX po sprawdzeniu komentarzy.

Radcę prawnego i adwokata w obu wariantach wiąże dodatkowo tajemnica zawodowa. Art. 3 ust. 3 ustawy o radcach prawnych brzmi: „Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej”. Tajemnicą jest więc także opis sporu bez nazwisk, jeśli pozwala wskazać klienta. Po anonimizacji prawnik sprawdza jeszcze, czy sama treść nie zdradza sprawy.

Jak zanonimizować umowę o pracę?

Umowa o pracę zawiera dane, których pracodawca może żądać na podstawie art. 22[1] § 1 Kodeksu pracy: „imię (imiona) i nazwisko”, „datę urodzenia”, „dane kontaktowe wskazane przez taką osobę”, wykształcenie, kwalifikacje i przebieg zatrudnienia. Data urodzenia jest w niej zawsze, a w dokumentach towarzyszących dochodzą PESEL i numer rachunku do wypłaty. W małej firmie wynagrodzenie razem ze stanowiskiem wskazuje jedną osobę, więc przy wysyłce poza firmę rozważa się ukrycie także kwoty.

Gdy model AI ocenia na przykład klauzulę o zakazie konkurencji, zostają stanowisko, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie i treść postanowień. Pracownik dostaje oznaczenie [OSOBA_1], jego adres [ADRES_1], a data urodzenia [DATA_1]. Dokumenty pracownicze i rekrutacyjne opisuje strona anonimizacja CV i dokumentów HR.

Jak zanonimizować umowę w Poufniku?

  1. Wczytaj plik: DOCX, PDF albo skan podpisanej umowy. Z pliku Word program od razu usuwa komentarze, śledzone zmiany i metadane.
  2. Przejrzyj wykrycia i ustaw kategorie. Połącz „Anna Lewandowska”, „Najemca” z nazwiskiem w odmianie i „A. Lewandowska” w podpisie we wspólne oznaczenie. Wyłącz kategorię „Kwota”, jeśli umowa idzie do modelu, i zostaw ją włączoną, jeśli idzie jako wzór. Fragment, którego program nie zauważył, na przykład opis położenia działki, dodaj ręcznie.
  3. Skopiuj tekst z gotowym promptem albo zapisz plik. W panelu poleceń jest prompt „analiza umowy”, a przycisk „Kopiuj prompt z dokumentem” kopiuje go razem z zanonimizowaną treścią. Odpowiedź modelu wklejasz z powrotem i program przywraca dane. Do wysyłki zapisujesz DOCX albo PDF pod nazwą, w której nie ma danych z oryginału.

Pracę z aktami, pismami procesowymi i aktami notarialnymi oraz gotowe prompty prawnicze opisuje strona anonimizacja dokumentów w kancelarii.

Przy ocenie umowy z modelem AI Poufnik ukrywa dane stron, a Lawtern daje modelowi aktualne brzmienie przepisów z linkiem do źródła, orzecznictwo i bazę klauzul. Model analizuje wtedy tekst bez danych osobowych i opiera się na przepisach, które możesz sprawdzić.

Pytania i odpowiedzi

Jak zanonimizować umowę przed wysłaniem do ChatGPT?

Zamień dane stron (nazwiska, nazwy firm, adresy, PESEL, NIP, numery dowodów) oraz numery rachunków, ksiąg wieczystych i rejestracyjne na spójne oznaczenia. Kwoty i terminy zostaw, jeśli model ma je ocenić. Sprawdź podpisy, załączniki i komentarze w pliku Word. Odpowiedź modelu z oznaczeniami wklej do Poufnika, żeby przywrócić dane.

Jakie dane w umowie trzeba zanonimizować?

Wszystko, co wskazuje strony i osoby trzecie: imiona i nazwiska, nazwy spółek, adresy siedzib i zamieszkania, PESEL, NIP, REGON, KRS, numery dowodów, rachunków bankowych, ksiąg wieczystych, numery rejestracyjne pojazdów, telefony i adresy e-mail. Przy umowie wysyłanej jako wzór także kwoty, terminy i warunki handlowe, które są tajemnicą przedsiębiorstwa.

Czy anonimizacja umowy o pracę różni się od innych umów?

Umowa o pracę zawiera dane, których pracodawca może żądać na podstawie art. 22[1] Kodeksu pracy, w tym datę urodzenia i dane kontaktowe, a często też PESEL i numer rachunku z dokumentów towarzyszących. Przy analizie przez AI zostają stanowisko, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie i treść postanowień, a dane pracownika dostają oznaczenia.

Czy model AI zrozumie umowę, w której strony mają oznaczenia zamiast nazw?

Tak, pod warunkiem że ta sama strona ma w całym tekście to samo oznaczenie. [FIRMA_1] w komparycji, w paragrafie o wynagrodzeniu i w podpisie to dla modelu ten sam podmiot. Z samych gwiazdek model nie odczyta, czy w dwóch miejscach chodzi o tę samą stronę.