Anonimizacja faktur i dokumentów księgowych

Anonimizacja faktur usuwa z dokumentu nazwę, adres, NIP i numer rachunku kontrahenta, a zostawia pozycje, kwoty i stawki, które księgowość chce policzyć albo sprawdzić w modelu AI. Poufnik robi to na komputerze biura rachunkowego w fakturach PDF, w skanach i zdjęciach faktur oraz w arkuszach XLSX i ODS. Po pracy z modelem przywraca dane w jego odpowiedzi.

Zrzut ekranu Poufnika z wczytanym fikcyjnym arkuszem XLSX rejestru sprzedaży biura rachunkowego: kolumny data, numer faktury, nabywca, NIP, adres, netto, VAT, brutto, rachunek. Po lewej tabela z podświetlonymi komórkami nabywców, NIP, adresów i rachunków, kolumny kwot bez podświetlenia; po prawej panel kategorii z włączonymi „Firma”, „NIP”, „Adres”, „Rachunek bankowy” i wyłączoną „Kwota”.

Jakich danych z faktury model AI nie potrzebuje?

Biuro rachunkowe prosi model AI, żeby sprawdził, czy faktura ma wszystkie elementy, podsumował wyciąg bankowy, wychwycił nietypowe pozycje w rejestrze sprzedaży albo przygotował projekt pisma do kontrahenta o korektę. Do każdego z tych zadań wystarczą pozycje, kwoty, stawki i daty. Nazwa kontrahenta, jego NIP i numer rachunku nic modelowi nie dają.

W dokumentach księgowych dane kontrahentów są jednak wszędzie: w nagłówku faktury, w każdej linii wyciągu, w każdym wierszu rejestru. Arkusza z pięciuset wierszami nikt nie wyczyści ręcznie, a same kolumny z kwotami nie mówią modelowi, których kontrahentów dotyczą. Poufnik zamienia dane kontrahentów na spójne oznaczenia [FIRMA_1], [NIP_1], [RACHUNEK_1]. Model widzi, że trzy faktury dotyczą tego samego nabywcy, choć nie wie, kto nim jest.

Jak zanonimizować rejestr albo zestawienie w Excelu?

Rejestr sprzedaży, zestawienie płatności, lista płac i ewidencja środków trwałych są zwykle w arkuszach kalkulacyjnych. Poufnik wczytuje plik XLSX albo ODS, wykrywa dane w komórkach i zamienia je na oznaczenia. Sprawdza przy tym komentarze przy komórkach, ukryte arkusze i nazwy arkuszy, w których często stoi nazwa klienta. Wynik zapisuje w tym samym formacie co oryginał, więc rejestr nadal da się filtrować i sumować. Kwoty to osobna kategoria; do analizy finansowej zostawiasz ją wyłączoną, żeby kwoty zostały w arkuszu. Zanonimizowaną tabelę kopiujesz do czatu AI jako tekst. Odpowiedź modelu, na przykład listę nietypowych pozycji z odwołaniem do [FIRMA_3], wklejasz z powrotem i odzyskujesz nazwy kontrahentów na swoim komputerze. Przykład z listą płac pokazuje strona anonimizacja danych w Excelu.

Jak zanonimizować fakturę w Poufniku?

  1. Wczytaj dokument: fakturę PDF z systemu, skan albo zdjęcie faktury papierowej, wyciąg bankowy w PDF albo arkusz XLSX. Możesz też kliknąć plik prawym przyciskiem myszy w Eksploratorze Windows albo w Finderze i wybrać „Anonimizuj”; wynik pojawi się obok oryginału. Tekst ze skanów i zdjęć Poufnik rozpoznaje na komputerze.
  2. Ustaw kategorie pod zadanie. Do kontroli formalnej faktury zwykle ukrywa się firmy, osoby, adresy, NIP i rachunki, a zostawia kwoty, stawki i daty. Do projektu pisma o korektę zostaje też numer faktury. Pominięty fragment, na przykład skrót klienta w numeracji, zaznaczasz ręcznie.
  3. Skopiuj albo zapisz wynik. Tekst z oznaczeniami wklejasz do narzędzia AI, a odpowiedź z powrotem do Poufnika, który wstawia w nią prawdziwe dane. Fakturę dla osoby trzeciej zapisujesz w jej formacie: jako PDF, z którego dane są usunięte, a nie tylko zakryte (opisuje to strona anonimizacja PDF), albo jako zdjęcie z zamalowanymi polami.
Dwa kadry obok siebie z fikcyjnej faktury VAT w PDF: po lewej oryginał z danymi sprzedawcy i nabywcy (nazwy, adresy, NIP), numerem rachunku i tabelą pozycji z kwotami, po prawej wynik z Poufnika z oznaczeniami [FIRMA_1], [FIRMA_2], [ADRES_1], [NIP_1], [RACHUNEK_1] i nietkniętą tabelą pozycji, stawek i sum.

Jakie dane są na fakturze i w dokumentach księgowych?

W fakturach, wyciągach, rejestrach i korespondencji z kontrahentami Poufnik wykrywa:

  • nazwy firm oraz imiona i nazwiska przedsiębiorców i osób fizycznych, także w odmianie;
  • adresy siedzib i miejsc dostawy;
  • NIP, REGON, KRS;
  • numery rachunków bankowych sprzedawcy i nabywcy;
  • numery kart płatniczych w potwierdzeniach;
  • PESEL w dokumentach kadrowo-płacowych;
  • telefony i adresy e-mail z nagłówków;
  • numery rejestracyjne pojazdów w fakturach za paliwo i serwis;
  • kwoty (osobna kategoria, którą włączasz zależnie od zadania).

Faktura PDF z systemu księgowego ma też metadane: nazwę programu, autora i daty. Poufnik usuwa je przy anonimizacji razem z danymi w treści. Gdy dokument ma wyjść z biura z niezmienioną treścią, na przykład jako jawne zestawienie do publikacji, wystarczy polecenie „Usuń metadane” z menu pliku; opisuje je strona usuwanie metadanych z plików.

Co mówią przepisy o danych na fakturze?

Ustawa o VAT wylicza, co zawiera faktura, i część tych elementów to dane, które ukrywasz przed wysłaniem do zewnętrznej usługi. Zgodnie z art. 106e ust. 1 faktura zawiera między innymi „imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy” (pkt 3) oraz „numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku” (pkt 4). Gdy stroną jest osoba fizyczna prowadząca działalność, są to dane osobowe w rozumieniu RODO.

Zasada minimalizacji z art. 5 ust. 1 lit. c RODO wymaga, żeby dane były „ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane”. Do sprawdzenia, czy faktura jest poprawna rachunkowo, niezbędne są kwoty i stawki; tożsamość nabywcy niczego tu nie zmienia. Cały obieg pracy z dokumentem opisuje strona program do anonimizacji dokumentów, a przygotowanie tekstu do czatu strona anonimizacja dokumentów przed ChatGPT.

Poufnik ukrywa przed modelem dane kontrahentów, a Lawtern daje temu modelowi dane z rejestrów i kalkulatory. Kwoty i daty zostają w zanonimizowanym tekście, więc model z konektorem Lawtern może policzyć odsetki za zwłokę i terminy płatności. Do sprawdzenia kontrahenta na białej liście VAT albo w VIES zostawiasz jego NIP jawny, ponieważ oba rejestry wyszukują podmiot po numerze identyfikacyjnym.

Najczęstsze pytania

Czy faktura zawiera dane osobowe?

Tak, gdy nabywcą albo sprzedawcą jest osoba fizyczna, w tym przedsiębiorca na działalności. Imię i nazwisko, adres i NIP są wtedy danymi osobowymi. Dane firm na fakturze między spółkami nie są danymi osobowymi, ale to informacje handlowe klienta biura rachunkowego i nie ma powodu przekazywać ich zewnętrznej usłudze bez potrzeby.

Jak zanonimizować plik Excel z danymi kontrahentów?

Wczytaj arkusz XLSX albo ODS do Poufnika lub kliknij go prawym przyciskiem myszy w Eksploratorze Windows albo w Finderze i wybierz „Anonimizuj”. Program wykrywa w komórkach nazwy firm, nazwiska, NIP, adresy i numery rachunków. Sprawdza też komentarze, ukryte arkusze i nazwy arkuszy. Kwoty zostają, dopóki nie włączysz kategorii „Kwota”. Wynik program zapisuje w tym samym formacie co oryginał.

Czy anonimizacja faktury PDF usuwa dane z pliku, czy tylko je zakrywa?

Usuwa. W PDF z warstwą tekstową Poufnik usuwa znaki danych z pliku, a skan faktury renderuje na nowo z zamalowanymi polami i sprawdza wynik ponownym odczytem. Spod zaczernienia nie da się skopiować numeru rachunku ani NIP.

Czy zdjęcie faktury z telefonu też da się zanonimizować?

Tak. Na zdjęciu JPG, PNG albo HEIC Poufnik rozpoznaje tekst na Twoim komputerze, zamalowuje dane i opisuje każde zamalowane pole etykietą z oznaczeniem. Wynik zapisuje w tym samym formacie co zdjęcie.

Czy numer faktury też trzeba ukryć?

Zwykle nie, ponieważ sam numer nie wskazuje osoby. Jeżeli jednak numeracja zawiera skrót nazwy klienta albo arkusz ma trafić do kogoś, kto zna rejestr, numer możesz zaznaczyć ręcznie i przypisać do wybranej kategorii, a program zamieni go na oznaczenie.