Pytania i odpowiedzi

Anonimizacja polega na usunięciu albo zastąpieniu w dokumencie informacji, po których da się rozpoznać osobę, tak żeby po przetworzeniu nie dało się jej już wskazać. Poufnik, darmowy program na Windows i macOS, robi to na Twoim komputerze. Jeśli nie znajdziesz tu odpowiedzi na swoje pytanie, napisz na contact@lawtern.com.

Definicje, na których opierają się odpowiedzi, pochodzą z RODO: art. 4 pkt 1 (dane osobowe) i art. 4 pkt 5 (pseudonimizacja). Anonimizację online szerzej opisuje strona anonimizacja dokumentów online czy na komputerze, a dokumenty publikowane w Biuletynie strona anonimizacja dokumentów do BIP.

Obieg pracy krok po kroku opisuje strona Jak to działa, a architekturę programu, połączenia sieciowe i odniesienia do RODO i AI Act strona Bezpieczeństwo. Działy IT i inspektorzy ochrony danych znajdą listę połączeń i wzór notatki do rejestru czynności na osobnej stronie.

Pytania i odpowiedzi

Anonimizacja danych: co to jest?

Anonimizacja to przetworzenie informacji w taki sposób, że osoby, której dotyczą, nie da się już zidentyfikować, ani bezpośrednio, ani pośrednio. Dane zanonimizowane przestają być danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO, który definiuje dane osobowe jako informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W dokumencie usuwa się albo zastępuje nazwiska, adresy, numery identyfikacyjne i inne szczegóły, które wskazują na konkretną osobę.

Czym anonimizacja różni się od pseudonimizacji?

Pseudonimizacja według art. 4 pkt 5 RODO to przetworzenie danych tak, by nie można ich było przypisać osobie bez dodatkowych informacji, przechowywanych osobno i zabezpieczonych. Dane pseudonimizowane nadal są danymi osobowymi, ponieważ kto ma klucz, ten odwróci zamianę. Anonimizacji odwrócić się nie da. Poufnik robi obie rzeczy: zamiana na oznaczenia z lokalną mapą zastąpień jest pseudonimizacją wobec Ciebie, a trwałe zaczernienie w PDF, bez mapy, jest anonimizacją.

Czy anonimizacja jest odwracalna?

Anonimizacja jest nieodwracalna i tym różni się od pseudonimizacji. W Poufniku wybierasz jedno albo drugie. Gdy kopiujesz tekst z oznaczeniami, mapa zastąpień zostaje na Twoim komputerze i tylko Ty możesz przywrócić dane w odpowiedzi modelu. Dostawca usługi AI mapy nie ma, więc zamiany nie odwróci. Gdy zapisujesz PDF z zaczernieniem, Poufnik usuwa tekst z pliku i nie da się go odzyskać.

Co anonimizować w dokumencie?

Wszystko, co pozwala wskazać osobę albo sprawę, a nie jest potrzebne do celu, w którym dokument wysyłasz. Najczęściej to imiona i nazwiska, adresy, PESEL, NIP, numery dowodów, rachunki bankowe, telefony i e-maile. W dokumentach prawniczych umykają zwykle sygnatury akt, numery ksiąg wieczystych i nazwy spółek, które brzmią jak zwykłe słowa. Poufnik wykrywa te kategorie automatycznie, a Ty decydujesz, które zostają.

Czy Poufnik jest darmowy?

Tak. Wersja Basic jest darmowa na stałe, bez limitu dokumentów, bez konta i bez logowania. Bezpłatne konto Lawtern (Early Bird) odblokowuje dodatkowe narzędzia i daje nowe funkcje wcześniej. Płatne plany Pro i Enterprise dla firm są zapowiedziane na grudzień 2026 r.

Czy dokumenty są wysyłane na jakiś serwer?

Nie. Wykrywanie, OCR, anonimizacja, eksport i przywracanie danych działają na Twoim komputerze. Aplikacja łączy się z siecią tylko przy sprawdzaniu aktualizacji, jeśli na to pozwolisz, i przy logowaniu do konta Lawtern, jeśli z niego korzystasz. Żadne z tych połączeń nie przesyła treści dokumentu.

Czy anonimizacja dokumentów online jest bezpieczna?

Narzędzie online najpierw odbiera dokument na serwer usługodawcy, więc plik opuszcza Twoją organizację, zanim ktokolwiek usunie z niego dane. To tak, jakby wysłać ten dokument usługodawcy mailem. Poufnika instalujesz na komputerze, więc dokument zostaje na dysku.

Jakie pliki można zanonimizować?

PDF, dokumenty Word (DOCX), arkusze Excel (XLSX), prezentacje PowerPoint (PPTX), pliki OpenDocument (ODT, ODS, ODP), pliki TXT, skany i zdjęcia dokumentów (JPG, PNG, HEIC) do 50 MB oraz tekst wklejony ze schowka. Tekst ze skanów i zdjęć program odczytuje przez OCR na Twoim komputerze. Wynik zapisuje się w tym samym formacie co oryginał.

Jakie dane wykrywa program?

Imiona i nazwiska także w odmianie, nazwy firm i instytucji, adresy, PESEL, NIP, REGON, KRS, numery dowodów osobistych i paszportów, rachunki bankowe i karty płatnicze, numery ksiąg wieczystych, sygnatury akt i znaki spraw, numery rejestracyjne i VIN pojazdów, telefony, e-maile, współrzędne GPS, adresy IP i MAC, klucze API oraz kwoty. Każdą kategorię możesz włączyć albo wyłączyć.

Czy mogę poprawić to, co program wykrył?

Tak. Każde wykrycie możesz przejrzeć, wyłączyć, zmienić mu kategorię albo połączyć z innymi wystąpieniami wspólnym oznaczeniem. Fragment, którego program nie zauważył, zaznaczasz i dodajesz ręcznie. Całe kategorie włączasz i wyłączasz przyciskami nad dokumentem albo na stałe w Ustawieniach.

Jak działa przywracanie danych w odpowiedzi AI?

Poufnik zapamiętuje na Twoim komputerze, co kryje się pod każdym oznaczeniem, na przykład [OSOBA_1]. Gdy wkleisz odpowiedź modelu do Poufnika, program podstawia prawdziwe dane z powrotem. Mapa zastąpień nie jest kopiowana z tekstem i nie opuszcza komputera.

Czy zaczernienie w PDF naprawdę usuwa tekst?

Tak. Poufnik usuwa z pliku znaki danych, zamiast rysować na nich czarny prostokąt, więc spod zaczernienia nie da się skopiować tekstu. Skany renderuje na nowo z zamalowanymi danymi. Zanim zapisze plik, Poufnik sprawdza go jeszcze raz. Jeśli została w nim choć jedna dana, która miała zniknąć, program pliku nie zapisze.

Czy Poufnik usuwa komentarze i metadane z pliku Word?

Tak. Przed odczytem dokumentu Word Poufnik akceptuje śledzone zmiany, więc usunięty tekst nie zostaje w pliku, i usuwa komentarze, metadane takie jak autor i firma oraz ukryte dane dołączone do pliku. Zanonimizowany plik zachowuje style, numerację, tabele i układ stron, a jego nazwa nie powtarza danych z oryginału. Same metadane, bez zmiany treści, usuwa na Windows polecenie „Usuń metadane” w menu Eksploratora.

Czy mogę zanonimizować skan albo zdjęcie dokumentu z telefonu?

Tak. Pliki JPG, PNG i HEIC oraz skany w PDF przechodzą przez rozpoznawanie tekstu na Twoim komputerze. Strony położone bokiem albo do góry nogami program czyta poprawnie. Przy słabych skanach przejrzyj wynik uważniej.

Na jakich systemach działa Poufnik?

Na Windows 10 i 11 (Microsoft Store albo instalator .exe) oraz na macOS (Mac App Store albo podpisany plik DMG, osobno dla komputerów z Apple Silicon i z procesorem Intel). Na telefonie i tablecie nie da się go zainstalować.

Czy kod programu jest otwarty?

Kod aplikacji jest publiczny na GitHubie, więc informatyk albo inspektor ochrony danych może sprawdzić, z jakimi adresami program się łączy i co dzieje się z dokumentem po stronie aplikacji. Silnik anonimizacji nie jest publiczny.

Czy Poufnik nadaje się do anonimizacji dokumentów publikowanych w BIP?

Tak. Zaczernienie w PDF trwale usuwa tekst z pliku, a z dokumentu Worda znikają komentarze i metadane. Zakres informacji do ujawnienia ustala urząd na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej, a Poufnik usuwa z pliku to, co urząd wskaże.

Czy Poufnik wykryje wszystkie dane w dokumencie?

Nie zawsze, zwłaszcza na słabych skanach, dlatego przed zapisem pokazuje każde wykrycie do przeglądu. Obrazów osadzonych w dokumencie Worda, na przykład zeskanowanego podpisu, nie zmienia, tylko przypomina, żeby sprawdzić je przed wysłaniem. Nie ocenia też, czy dokument wolno wysłać do danej usługi AI: o tym decydujesz Ty albo Twoja organizacja.

Jak zgłosić błąd albo pomysł?

Napisz na support@lawtern.com albo zgłoś problem w repozytorium na GitHubie. Opisz, przy jakim rodzaju dokumentu wystąpił problem. Dokumentu z prawdziwymi danymi nie załączaj.

Czym jest Lawtern i jak łączy się z Poufnikiem?

Lawtern (lawtern.com) to warstwa wiedzy i umiejętności dla narzędzi AI. Działa jako konektor do ChatGPT i Claude i daje modelowi sprawdzone źródła prawa polskiego i UE (aktualne brzmienie przepisów z linkiem do źródła, orzecznictwo, decyzje organów), dane z rejestrów i kalkulatory. Poufnik ukrywa dane przed modelem, a Lawtern dostarcza mu przepisy i dane, na których model opiera odpowiedź. Konto Lawtern (Early Bird) służy też do logowania w Poufniku, ale do anonimizacji nie jest potrzebne.

Kto stoi za Poufnikiem?

Poufnika zbudował radca prawny Michał Paszkiewicz do pracy z dokumentami w swojej kancelarii. Serwis prowadzi Kancelaria Radcy Prawnego Michał Paszkiewicz (kancelariapaszkiewicz.pl), a program należy do rodziny Lawtern, której Michał Paszkiewicz jest twórcą.