<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"><channel><title>Poufnik: baza wiedzy</title><description>Teksty radcy prawnego o anonimizacji dokumentów, ochronie danych osobowych i bezpiecznej pracy z ChatGPT, Claude i Copilotem.</description><link>https://poufnik.app</link><language>pl</language><item><title>Anonimizacja a pseudonimizacja: kiedy dane przestają być osobowe</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-a-pseudonimizacja/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-a-pseudonimizacja/</guid><description>Anonimizacja a pseudonimizacja według RODO: czym się różnią, czy pseudonimizacja jest odwracalna i kiedy dane w dokumencie przestają być osobowe.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Pseudonimizacja zastępuje dane oznaczeniami i osobno przechowuje klucz, który pozwala wrócić do oryginału. Kto ma klucz, może ją odwrócić. Anonimizacja klucza nie zostawia i cofnąć jej nie można. Dane pseudonimizowane nadal są danymi osobowymi i podlegają RODO, dane zanonimizowane już nie.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ten sam tekst z oznaczeniami &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt; i &lt;code&gt;[PESEL_1]&lt;/code&gt; jest dla Ciebie pseudonimizowany, jeśli masz mapę zastąpień, a dla odbiorcy, który jej nie ma, anonimowy. Na tym opiera się &lt;a href=&quot;/anonimizacja-przed-ai/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów przed ChatGPT&lt;/a&gt; i innymi modelami: dostawca usługi dostaje tekst bez danych osobowych, a Ty możesz je przywrócić w odpowiedzi.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-oznacza-pseudonimizacja-danych-według-rodo&quot;&gt;Co oznacza pseudonimizacja danych według RODO?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Definicja jest w &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-5&quot;&gt;art. 4 pkt 5 RODO&lt;/a&gt;: „pseudonimizacja” oznacza „przetworzenie danych osobowych w taki sposób, by nie można ich było już przypisać konkretnej osobie, której dane dotyczą, bez użycia dodatkowych informacji, pod warunkiem że takie dodatkowe informacje są przechowywane osobno i są objęte środkami technicznymi i organizacyjnymi uniemożliwiającymi ich przypisanie zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej”.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dla pliku oznacza to kilka wymagań. W tekście nie może zostać żaden identyfikator, także pośredni, skoro bez dodatkowych informacji danych ma się nie dać przypisać osobie. Mapy zastąpień nie przekazujesz razem z dokumentem, ponieważ dodatkowe informacje mają leżeć osobno. Mapa musi też być zabezpieczona, więc nie może trafić do folderu, który wysyłasz kontrahentowi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;RODO wymienia pseudonimizację wśród środków ochrony danych. &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-32#art-32-ust-1&quot;&gt;Art. 32 ust. 1 RODO&lt;/a&gt; stawia „pseudonimizację i szyfrowanie danych osobowych” na pierwszym miejscu listy środków bezpieczeństwa, a &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-25#art-25-ust-1&quot;&gt;art. 25 ust. 1&lt;/a&gt; nakazuje administratorowi wdrożyć „odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, takie jak pseudonimizacja, zaprojektowane w celu skutecznej realizacji zasad ochrony danych, takich jak minimalizacja danych”. Środek ochrony danych osobowych nie zmienia ich charakteru: u tego, kto ma klucz, dane pseudonimizowane nadal są osobowe.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;kiedy-dane-przestają-być-osobowe&quot;&gt;Kiedy dane przestają być osobowe?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;RODO nie definiuje anonimizacji. Granicę wyznacza definicja danych osobowych z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-1&quot;&gt;art. 4 pkt 1&lt;/a&gt;, według której osobę można zidentyfikować „bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy”. Dane przestają być osobowe, gdy przy rozsądnym wysiłku nikt nie ustali już tożsamości osoby żadną z tych dróg. Przykład anonimizacji dokumentu opisuje tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/anonimizacja-danych-co-to-jest/&quot;&gt;anonimizacja danych: co to jest&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Przy anonimizacji trwałej usuwasz znaki tekstu z pliku PDF, zamalowujesz fragment skanu i zapisujesz obraz na nowo, a mapy zastąpień nie zachowujesz. Tak przygotowuje się dokument do publikacji w BIP albo dla strony, która nie powinna znać danych.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-jeden-dokument-może-mieć-dwa-statusy&quot;&gt;Czy jeden dokument może mieć dwa statusy?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Weźmy fikcyjną kartę informacyjną z leczenia szpitalnego:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Pacjentka Anna Nowak, ur. 12.03.1978, PESEL 78031212345, zam. ul. Krótka 2, Sopot, przyjęta 4 listopada z rozpoznaniem zapalenia płuc. Zastosowano amoksycylinę 1 g co 8 godzin przez 7 dni.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po zamianie w Poufniku:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Pacjentka [OSOBA_1], ur. [DATA_1], PESEL [PESEL_1], zam. [ADRES_1], przyjęta 4 listopada z rozpoznaniem zapalenia płuc. Zastosowano amoksycylinę 1 g co 8 godzin przez 7 dni.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Rozpoznanie, lek, dawka i przebieg zostały w tekście, ponieważ są potrzebne do konsultacji. Placówka, która zachowała mapę, nadal ma w tych zdaniach dane o zdrowiu konkretnej pacjentki, objęte &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-9#art-9-ust-1&quot;&gt;art. 9 ust. 1 RODO&lt;/a&gt;. Przepis ten co do zasady zabrania przetwarzania „danych dotyczących zdrowia”. Dostawca modelu AI dostaje sam tekst i nie ustali, kogo dotyczy. Pracę z dokumentacją pacjenta opisuje strona &lt;a href=&quot;/dokumentacja-medyczna/&quot;&gt;anonimizacja dokumentacji medycznej&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-anonimizacja-a-pseudonimizacja-karta.png&quot; alt=&quot;Zrzut ekranu Poufnika na fikcyjnej karcie informacyjnej: po lewej tekst z podświetlonym nazwiskiem, datą urodzenia, numerem PESEL i adresem, rozpoznanie i leczenie bez podświetleń; po prawej panel kategorii z włączonymi „Osoba”, „Data”, „Adres” i wyłączoną „Kwota”. Okno 1600 px, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Administrator, który ma klucz, przetwarza dane pseudonimizowane i odpowiada za nie na zasadach RODO, także za zabezpieczenie mapy. Odbiorca bez klucza dostaje tekst anonimowy, o ile mapa nie opuściła komputera, a treść nie wskazuje osoby przez kontekst, na przykład przez rzadką chorobę w małej miejscowości.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-pseudonimizacja-jest-odwracalna-i-dla-kogo&quot;&gt;Czy pseudonimizacja jest odwracalna i dla kogo?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Tak, ale odwrócić ją może tylko ten, kto ma klucz. Poufnik tworzy mapę zastąpień na Twoim komputerze i nie kopiuje jej razem z tekstem. Gdy wkleisz odpowiedź modelu z powrotem do programu, prawdziwe dane wrócą na miejsce oznaczeń. Dostawca usługi AI nie ma mapy, więc tego nie zrobi. Przy eksporcie do pliku Poufnik zapisuje mapę obok dokumentu jako osobny plik. Możesz go usunąć, jeśli nie potrzebujesz odwracalności, i wtedy wynik staje się anonimizacją trwałą.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jeśli pracujesz z modelem AI nad umową, pismem albo kartą pacjenta i chcesz odzyskać dane w odpowiedzi, wystarczy pseudonimizacja z mapą na Twoim komputerze. Jeśli publikujesz dokument, wysyłasz go stronie przeciwnej albo odpowiadasz na wniosek o informację publiczną, potrzebujesz anonimizacji trwałej: bez mapy i z tekstem usuniętym z pliku PDF, ponieważ samo zakrycie zostawia tekst pod spodem. Przygotowanie tekstu do czatu i powrót do danych w odpowiedzi opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-przed-ai/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów przed ChatGPT, Claude i Copilotem&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>RODO i anonimizacja</category><category>rodo</category><category>pseudonimizacja</category><category>anonimizacja</category><category>ai</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Anonimizacja danych: co to jest i kiedy jest odwracalna</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-danych-co-to-jest/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-danych-co-to-jest/</guid><description>Anonimizacja danych to usunięcie z dokumentu informacji, które pozwalają wskazać osobę. Definicja z RODO, przykład na piśmie i odpowiedź, czy jest odwracalna.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Anonimizacja danych to takie przekształcenie informacji, po którym nie da się już ustalić, kogo dotyczy. Z dokumentu usuwasz albo zastępujesz wszystko, co wskazuje osobę: nazwisko, numer PESEL, adres, numer rachunku, sygnaturę sprawy, numer rejestracyjny. Po skutecznej anonimizacji tekst nie zawiera danych osobowych, więc nie podlega RODO. Anonimizacja jest z definicji nieodwracalna. Jeżeli ktoś może przywrócić dane, to dla niego doszło do pseudonimizacji.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Od tego rozróżnienia zależy, czy plik wysłany kontrahentowi, opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej albo wklejony do czatu AI nadal jest dla odbiorcy zbiorem danych osobowych. &lt;a href=&quot;/program-do-anonimizacji-dokumentow/&quot;&gt;Program do anonimizacji dokumentów&lt;/a&gt; wyszuka i zamieni dane za Ciebie, ale o tym, co w konkretnym dokumencie trzeba usunąć, decydujesz sam.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-rodo-definiuje-anonimizację&quot;&gt;Jak RODO definiuje anonimizację?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;RODO nie ma przepisu zatytułowanego „anonimizacja”. Definiuje dane osobowe i z tej definicji wynika, kiedy anonimizacja się udała. Zgodnie z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-1&quot;&gt;art. 4 pkt 1 RODO&lt;/a&gt; dane osobowe to „informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej”, a osobę można zidentyfikować także pośrednio, „na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy”. Informacja jest zanonimizowana, gdy po przekształceniu nie pozwala nikogo zidentyfikować ani bezpośrednio, ani pośrednio.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Drugim punktem odniesienia jest definicja pseudonimizacji z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-5&quot;&gt;art. 4 pkt 5 RODO&lt;/a&gt;: „przetworzenie danych osobowych w taki sposób, by nie można ich było już przypisać konkretnej osobie, której dane dotyczą, bez użycia dodatkowych informacji, pod warunkiem że takie dodatkowe informacje są przechowywane osobno”. O różnicy przesądzają słowa „bez użycia dodatkowych informacji”: pseudonimizacja zostawia klucz, anonimizacja go nie zostawia.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Motyw 26 RODO (w skrócie, własnymi słowami) mówi, że zasady ochrony danych nie dotyczą informacji anonimowych ani danych zanonimizowanych tak, że osoby nie da się już zidentyfikować. Przy ocenie, czy identyfikacja jest możliwa, bierze się pod uwagę wszystkie rozsądnie prawdopodobne sposoby, z których może skorzystać administrator albo inna osoba. Anonimizacja ma więc działać wobec każdego, kto dostanie dokument, także wobec kogoś, kto celowo szuka tych danych.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-wygląda-anonimizacja-pisma&quot;&gt;Jak wygląda anonimizacja pisma?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Weźmy fikcyjne wezwanie do zapłaty. W oryginale brzmi tak:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Wzywam Pana Tomasza Zielińskiego, PESEL 85010112345, zamieszkałego przy ul. Długiej 7/3 w Gdańsku, do zapłaty kwoty 4 800 zł na rachunek 12 1090 0000 0000 0001 2345 6789 w terminie 7 dni. Sprawa prowadzona pod sygnaturą I C 412/26.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po anonimizacji w Poufniku ten sam fragment wygląda tak:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Wzywam Pana [OSOBA_1], PESEL [PESEL_1], zamieszkałego przy [ADRES_1], do zapłaty kwoty 4 800 zł na rachunek [RACHUNEK_1] w terminie 7 dni. Sprawa prowadzona pod sygnaturą [SYGNATURA_1].&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Kwota została, ponieważ nie wskazuje osoby, a odbiorca może jej potrzebować. Zniknęło pięć fragmentów i każdy z nich pozwalał wskazać adresata. Nazwisko robi to bezpośrednio, PESEL i rachunek są numerami identyfikacyjnymi, adres to dane o lokalizacji, a sygnatura z nazwą sądu prowadzi do konkretnych akt. Gdyby usunąć samo nazwisko, dokument nadal zawierałby dane osobowe w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Fragmenty, które najczęściej umykają przy ręcznym czyszczeniu, wymienia tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/co-anonimizowac-w-dokumencie/&quot;&gt;co anonimizować w dokumencie&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-anonimizacja-danych-co-to-jest-przed-po.png&quot; alt=&quot;Dwa kadry obok siebie z fikcyjnego wezwania do zapłaty w Poufniku: po lewej tekst z podświetlonymi fragmentami w kilku kolorach (nazwisko, PESEL, adres, rachunek, sygnatura; kwota bez podświetlenia), po prawej ten sam tekst po zamianie z oznaczeniami [OSOBA_1], [PESEL_1], [ADRES_1], [RACHUNEK_1], [SYGNATURA_1]. Okno 1600 px szerokości, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-anonimizacja-jest-odwracalna&quot;&gt;Czy anonimizacja jest odwracalna?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;To zależy od tego, co zrobiono z dokumentem.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jeżeli z PDF zniknęły znaki tekstu, fragment skanu zamalowano i zapisano obraz na nowo, a mapy zastąpień nikt nie zachował, operacji nie da się odwrócić. To jest anonimizacja w pełnym znaczeniu. Tak przygotowuje się dokumenty do publikacji albo dla strony, która nie ma prawa znać danych.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tekst z &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt; i &lt;code&gt;[PESEL_1]&lt;/code&gt; może wyglądać tak samo, choć na Twoim komputerze leży mapa, z której wynika, kim jest &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt;. Dla Ciebie to pseudonimizacja: możesz wrócić do oryginału i nadal odpowiadasz za te dane. Dla odbiorcy, który mapy nie ma i nie może jej uzyskać, tekst jest anonimowy. Na tym polega przygotowanie dokumentu do czatu AI: model dostaje oznaczenia, a prawdziwe dane wracają do odpowiedzi dopiero u Ciebie.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Czarny prostokąt narysowany na tekście w PDF, biała czcionka albo ukryty wiersz w tabeli usuwają dane tylko z ekranu. W pliku dane zostają i każdy może je skopiować albo wyszukać, więc nie doszło ani do anonimizacji, ani do pseudonimizacji. Szczegóły są w tekście o tym, &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/zaczernianie-tekstu-w-pdf/&quot;&gt;dlaczego czarny prostokąt w PDF nie usuwa tekstu&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Anonimizację da się też odwrócić przez kontekst. Opis rzadkiej choroby w małej miejscowości, data wypadku z nazwą firmy albo stanowisko „jedyny informatyk w gminie” wskazują osobę bez nazwiska. Program wykrywa identyfikatory, ale to Ty oceniasz, czy sama treść nie zdradza człowieka. Dlatego w Poufniku nie da się pominąć ekranu przeglądu wykryć.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-ten-sam-tekst-może-być-jednocześnie-pseudonimizowany-i-anonimowy&quot;&gt;Czy ten sam tekst może być jednocześnie pseudonimizowany i anonimowy?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Tak, zależnie od tego, kto na niego patrzy. Kancelaria, placówka medyczna albo urząd, które zachowały mapę, nadal mają dane osobowe i stosują RODO w całości. Dostawca usługi AI, kontrahent albo czytelnik BIP, którzy mapy nie mają, dostają dokument bez danych osobowych. Więcej o tej różnicy i o tym, kiedy dane przestają być osobowe, jest w tekście &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/anonimizacja-a-pseudonimizacja/&quot;&gt;anonimizacja a pseudonimizacja&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W Poufniku odpowiadają temu dwa tryby pracy. Gdy kopiujesz tekst z oznaczeniami i przywracasz dane w odpowiedzi modelu, korzystasz z pseudonimizacji z mapą, która nie opuszcza komputera. Gdy eksportujesz PDF z usuniętymi znakami tekstu i nie zachowujesz mapy, anonimizujesz trwale.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-wybrać-program-do-anonimizacji&quot;&gt;Jak wybrać program do anonimizacji?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Z definicji w RODO wynikają pytania do każdego narzędzia. Sprawdź, czy wykrywa identyfikatory pośrednie (PESEL, rachunki, sygnatury, numery ksiąg wieczystych, adresy), a nie same nazwiska. Sprawdź, czy w PDF usuwa tekst z pliku, czy tylko go zakrywa. Jeżeli narzędzie tworzy mapę zastąpień, sprawdź, czy zostaje ona u Ciebie, czy trafia razem z dokumentem na serwer usługodawcy. Odpowiedzi dla Poufnika są na stronie o &lt;a href=&quot;/program-do-anonimizacji-dokumentow/&quot;&gt;programie do anonimizacji dokumentów&lt;/a&gt;, a różnicę między narzędziem w przeglądarce i na komputerze opisuje strona &lt;a href=&quot;/online-czy-lokalnie/&quot;&gt;anonimizacja online czy lokalnie&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>RODO i anonimizacja</category><category>rodo</category><category>anonimizacja</category><category>pseudonimizacja</category><category>dane osobowe</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Anonimizacja w informacji publicznej: jakie dane usuwa urząd</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-informacji-publicznej/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-informacji-publicznej/</guid><description>Anonimizacja w informacji publicznej i BIP: jakie dane urząd usuwa z umów i uchwał, które muszą zostać jawne i czy anonimizacja czyni informację przetworzoną.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Anonimizacja w informacji publicznej usuwa z udostępnianego dokumentu dane chronione prywatnością osoby fizycznej albo tajemnicą przedsiębiorcy. Wszystko, co jest informacją o sprawach publicznych, zostaje. Nie usuwa się informacji o osobach pełniących funkcje publiczne w związku z tymi funkcjami, danych kontrahentów będących przedsiębiorcami ani kwot wydanych z pieniędzy publicznych. Imię i nazwisko osoby fizycznej, która zawarła umowę z gminą, według Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasady podlega ujawnieniu. Sama anonimizacja co do zasady nie czyni informacji przetworzoną.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;O tym, które fragmenty dokumentu są informacją publiczną i które dane trzeba z nich usunąć, rozstrzygają przepisy i orzecznictwo. Jak przygotować plik do publikacji, żeby usunięte dane naprawdę zniknęły, opisuje strona &lt;a href=&quot;/dla-urzedow-bip/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów do BIP&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-jest-informacją-publiczną-i-kiedy-dostęp-do-niej-się-ogranicza&quot;&gt;Co jest informacją publiczną i kiedy dostęp do niej się ogranicza?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Zgodnie z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/2001/1198/art-1#art-1-ust-1&quot;&gt;art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej&lt;/a&gt; „każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu”. Informacją o sprawach publicznych jest umowa zawarta przez urząd, uchwała, protokół, decyzja i faktura za usługę opłaconą z budżetu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Granicę wyznacza &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/2001/1198/art-5#art-5-ust-2&quot;&gt;art. 5 ust. 2&lt;/a&gt;: „Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa”. Anonimizacja wykonuje ten przepis: z dokumentu znika to, co objęte jest prywatnością albo tajemnicą przedsiębiorcy, a reszta zostaje.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-nazwisko-kontrahenta-w-umowie-z-urzędem-jest-jawne&quot;&gt;Czy nazwisko kontrahenta w umowie z urzędem jest jawne?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Najczęściej spór dotyczy umów zlecenia i o dzieło, które urząd zawarł z osobami fizycznymi. Sąd Najwyższy w &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/cytuj?sygn=I%20CSK%20190%2F12&amp;#x26;data=2012-11-08&quot;&gt;wyroku z 8 listopada 2012 r., I CSK 190/12&lt;/a&gt;, rozpoznając sprawę o udostępnienie imion i nazwisk stron umów zawartych przez miasto, uznał, że „ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego nie narusza prawa do prywatności tych osób, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.”. Uzasadnił to tym, że „osoby takie musiały liczyć się z tym, że ich personalia nie pozostaną anonimowe”, a dla osoby pytającej o umowy „imiona i nazwiska stron takich umów są często ważniejsze niż ich treść”.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W umowie z osobą fizyczną usuwa się więc PESEL, adres zamieszkania, numer dowodu, numer rachunku i prywatny telefon, a imię i nazwisko, przedmiot umowy oraz wynagrodzenie zostają. W umowie ze spółką zostają nazwa, NIP, KRS i siedziba, a dane prywatne osoby podpisującej z ramienia spółki, jeśli nie są jawne z innego tytułu, znikają. Jeżeli urząd odmawia ujawnienia danych, wydaje decyzję i uzasadnia ją okolicznościami sprawy.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Fikcyjny fragment umowy przed publikacją:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Zleceniobiorca: Ewa Kowalczyk, PESEL 82071512345, zam. ul. Lipowa 3, 83-000 Pruszcz Gdański, legitymująca się dowodem osobistym CAB 123456. Wynagrodzenie 3 200 zł brutto płatne na rachunek 45 1240 0000 0000 0004 5678 9012.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po anonimizacji do BIP:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Zleceniobiorca: Ewa Kowalczyk, PESEL [PESEL_1], zam. [ADRES_1], legitymująca się dowodem osobistym [DOWOD_1]. Wynagrodzenie 3 200 zł brutto płatne na rachunek [RACHUNEK_1].&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Nazwisko i kwota zostały, a identyfikatory prywatne zniknęły. W Poufniku odpowiada to wyłączeniu kategorii „Osoba” i „Kwota” przy włączonych „PESEL”, „Adres”, „Dowód osobisty” i „Rachunek bankowy”.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-anonimizacja-informacji-publicznej-umowa.png&quot; alt=&quot;Zrzut ekranu Poufnika na fikcyjnej umowie zlecenia zawartej przez gminę z osobą fizyczną: po lewej tekst z podświetlonymi PESEL, adresem, numerem dowodu i rachunkiem, nazwisko zleceniobiorcy i kwota bez podświetlenia; po prawej panel kategorii z wyłączonymi „Osoba” i „Kwota” oraz włączonymi pozostałymi. Okno 1600 px, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czy-anonimizacja-to-informacja-przetworzona&quot;&gt;Czy anonimizacja to informacja przetworzona?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Urzędy odmawiają czasem udostępnienia umów z powołaniem na &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/2001/1198/art-3#art-3-ust-1-pkt-1&quot;&gt;art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy&lt;/a&gt;, zgodnie z którym prawo do informacji obejmuje „uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego”, i twierdzą, że konieczność anonimizacji czyni informację przetworzoną. Orzecznictwo NSA tego poglądu nie podziela.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/cytuj?sygn=I%20OSK%201355%2F16&amp;#x26;data=2018-04-25&quot;&gt;wyroku z 25 kwietnia 2018 r., I OSK 1355/16&lt;/a&gt; NSA stwierdził, że „informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji”. NSA uzasadnił to tym, że anonimizacja jest przekształceniem informacji, a nie jej przetworzeniem. W &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/cytuj?sygn=III%20OSK%202398%2F21&amp;#x26;data=2022-05-13&quot;&gt;wyroku z 13 maja 2022 r., III OSK 2398/21&lt;/a&gt; NSA powtórzył, że „w wyniku anonimizacji nie powstaje informacja publiczna jakościowo nowa”, i wskazał granicę: konieczność anonimizacji „może powodować przyjęcie, że dojdzie do uznania, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, ale wyłącznie wówczas, gdy zakres anonimizacji będzie miał znaczący wpływ na konieczne nakłady pracy związane z przygotowaniem odpowiedzi na wniosek”. Ten wpływ organ musi wykazać konkretnie: liczbą dokumentów, czasem, zaangażowanymi pracownikami.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Zaczernienie kilku danych w kilku umowach nie uzasadnia więc odmowy ani żądania, żeby wnioskodawca wykazał interes publiczny. Taką kwalifikację mogą uzasadnić dopiero setki dokumentów do ręcznego przejrzenia, a i wtedy nakład pracy trzeba opisać w decyzji. Gdy program wykrywa dane automatycznie i pokazuje je do akceptacji, urzędnik przegląda wykrycia zamiast czytać każdą stronę, więc nakład pracy, na który organ mógłby się powołać, maleje.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jakich-danych-nie-wolno-usunąć-z-dokumentu-w-bip&quot;&gt;Jakich danych nie wolno usunąć z dokumentu w BIP?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Usunięcie zbyt wielu danych oznacza odmowę udostępnienia części informacji publicznej bez wydania decyzji. W dokumencie zostają:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;dane osób pełniących funkcje publiczne w związku z tymi funkcjami: wójt, skarbnik, dyrektor jednostki, radny, osoba podpisująca umowę w imieniu urzędu;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;nazwa, NIP, KRS i siedziba przedsiębiorcy będącego kontrahentem;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;imię i nazwisko osoby fizycznej będącej stroną umowy z podmiotem publicznym, zgodnie z przywołanym stanowiskiem SN, chyba że konkretne okoliczności sprawy przemawiają inaczej;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;przedmiot umowy, wynagrodzenie i inne kwoty wydatkowane ze środków publicznych;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;treść oświadczeń majątkowych radnych i urzędników samorządowych, z wyłączeniem adresu zamieszkania i położenia nieruchomości;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;treść orzeczeń sądowych, które urząd posiada, po usunięciu danych osób prywatnych (publikację wyroków opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-orzeczen/&quot;&gt;anonimizacja wyroków&lt;/a&gt;).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Tajemnicą przedsiębiorcy nie jest sam fakt zawarcia umowy, jej przedmiot ani cena płacona z budżetu. Tajemnica obejmuje informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne o wartości gospodarczej, co do których przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności, i to on musi wykazać, że takie są.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-usunąć-dane-żeby-nie-dało-się-ich-odczytać&quot;&gt;Jak usunąć dane, żeby nie dało się ich odczytać?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Plik w BIP zostaje w sieci na lata i obejrzy go każdy, kto ma powód szukać. Czarny prostokąt narysowany na tekście w PDF nie usuwa tekstu z pliku, co wyjaśnia tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/zaczernianie-tekstu-w-pdf/&quot;&gt;dlaczego czarny prostokąt w PDF nie usuwa danych&lt;/a&gt;. Komentarze i metadane w pliku Word zdradzają autora i przebieg negocjacji. Skan z warstwą OCR ma ukryty tekst pod obrazem.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poufnik usuwa z PDF znaki danych, skany renderuje na nowo z zamalowanymi fragmentami, z plików Word kasuje komentarze, śledzone zmiany i metadane, a przed zapisem sprawdza plik jeszcze raz i nie zapisze go, jeśli została w nim choć jedna dana, która miała zniknąć. Działa na komputerze urzędnika i nie wysyła dokumentu do sieci. Jest darmowy i nie ma limitu dokumentów. Opis pracy z umowami, uchwałami, petycjami i oświadczeniami majątkowymi, razem z instalacją na wielu stanowiskach, jest na stronie &lt;a href=&quot;/dla-urzedow-bip/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów do BIP&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Przepisy i orzeczenia przywołane na tej stronie są w &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/&quot;&gt;Volumina Legum&lt;/a&gt;, darmowym systemie informacji prawnej z Lawtern. Jeśli analizujesz umowę albo wniosek o informację publiczną z modelem AI, Poufnik zabiera z tekstu dane osobowe, a &lt;a href=&quot;https://lawtern.com/&quot;&gt;Lawtern&lt;/a&gt; daje ChatGPT i Claude aktualne brzmienie przepisów i orzecznictwo z linkami do źródeł.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>RODO i anonimizacja</category><category>informacja publiczna</category><category>bip</category><category>urzędy</category><category>anonimizacja</category><category>nsa</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Anonimizacja umowy przed wysłaniem do AI albo kontrahenta</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-umowy/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/anonimizacja-umowy/</guid><description>Anonimizacja umowy krok po kroku: jakie dane usunąć z komparycji, treści i podpisów oraz jak przygotować umowę do czatu AI i do wysyłki jako wzór.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Anonimizacja umowy zamienia na spójne oznaczenia wszystko, co wskazuje strony i osoby trzecie, a treść postanowień zostawia. Z komparycji znikają nazwiska, nazwy spółek, adresy, PESEL, NIP i numery dowodów, z treści numery rachunków, ksiąg wieczystych i rejestracyjne, z końca umowy podpisy, a z pliku Word komentarze i śledzone zmiany. Kwoty i terminy zostają, jeśli odbiorca ma na nich pracować. Zakres zależy od odbiorcy. Do czatu AI wystarczy pseudonimizacja z mapą na Twoim komputerze. Umowę wysyłaną kontrahentowi jako wzór trzeba oczyścić trwale, razem z warunkami handlowymi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kancelarię wiąże ponadto tajemnica zawodowa, która obejmuje wszystkie informacje o sprawie, także te, które danymi osobowymi nie są. Przygotowanie akt, pism i umów do pracy z AI opisuje strona &lt;a href=&quot;/dla-kancelarii/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów w kancelarii&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;gdzie-w-umowie-są-dane-osobowe&quot;&gt;Gdzie w umowie są dane osobowe?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Najwięcej danych jest w komparycji: nazwy stron, adresy, numery rejestrowe, osoby reprezentujące, numery dowodów, PESEL. Komparycję czyści każdy, ale często umyka osoba reprezentująca spółkę, ponieważ „reprezentowana przez Marka Dąbrowskiego” wygląda jak część nazwy firmy.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W treści postanowień dane stoją w środku długich zdań i przy ręcznym czyszczeniu umykają najczęściej. Numer rachunku jest w paragrafie o płatności, numer księgi wieczystej w umowie najmu albo sprzedaży nieruchomości, numer rejestracyjny i VIN w umowie sprzedaży pojazdu. Do tego dochodzą adres lokalu, adresy e-mail do doręczeń i nazwiska osób do kontaktu w paragrafie o komunikacji.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Na końcu umowy są podpisy ułożone w kolumnach, a w załącznikach pełnomocnictwa, odpisy z rejestrów i protokoły odbioru z nazwiskami pracowników.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W pliku Word po negocjacjach zostają komentarze w rodzaju „klient nie zgodzi się na mniej niż 15 000 zł” i skreślone wersje postanowień z nazwiskiem autora zmiany. Jak je usunąć, opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-word/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów Word&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nazwa pliku i metadane też mówią sporo: „Umowa Kowalski v3 FINAL.docx” zdradza klienta, zanim ktokolwiek otworzy plik.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-wygląda-zanonimizowana-umowa-najmu&quot;&gt;Jak wygląda zanonimizowana umowa najmu?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Fikcyjna komparycja i jeden paragraf:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Wynajmujący: Zielona Dolina sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, ul. Portowa 5, KRS 0000123456, NIP 584-000-11-22, reprezentowana przez Marka Dąbrowskiego, prezesa zarządu. Najemca: Anna Lewandowska, PESEL 90050567890, zamieszkała w Rumi, ul. Słoneczna 14. Przedmiotem najmu jest lokal przy ul. Długiej 7/3 w Gdańsku, dla którego Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ prowadzi księgę wieczystą GD1G/00012345/6. Czynsz 3 500 zł miesięcznie płatny do 10. dnia miesiąca na rachunek 61 1020 0000 0000 0003 4567 8901.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po anonimizacji w Poufniku:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Wynajmujący: [FIRMA_1] z siedzibą w [ADRES_1], KRS [KRS_1], NIP [NIP_1], reprezentowana przez [OSOBA_1], prezesa zarządu. Najemca: [OSOBA_2], PESEL [PESEL_1], zamieszkała w [ADRES_2]. Przedmiotem najmu jest lokal przy [ADRES_3], dla którego Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ prowadzi księgę wieczystą [KSIEGA_WIECZYSTA_1]. Czynsz 3 500 zł miesięcznie płatny do 10. dnia miesiąca na rachunek [RACHUNEK_1].&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Model widzi dwie strony, przedmiot najmu, czynsz i termin płatności. &lt;code&gt;[OSOBA_2]&lt;/code&gt; w paragrafie o kaucji to ta sama najemczyni co w komparycji. Nazwa sądu została, skoro nie wskazuje osoby. Numer księgi zniknął, ponieważ księga jest jawna i można z niej odczytać imię i nazwisko właściciela.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-anonimizacja-umowy-najem.png&quot; alt=&quot;Zrzut ekranu Poufnika na fikcyjnej umowie najmu lokalu w DOCX: po lewej komparycja i paragraf o czynszu z podświetlonymi nazwą spółki, KRS, NIP, nazwiskami, PESEL, adresami, numerem księgi wieczystej i rachunkiem, kwota czynszu bez podświetlenia; po prawej panel kategorii z włączoną „Księga wieczysta” i wyłączoną „Kwota”, nad dokumentem pasek o usuniętych komentarzach. Okno 1600 px, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;czym-różni-się-anonimizacja-umowy-do-ai-i-do-kontrahenta&quot;&gt;Czym różni się anonimizacja umowy do AI i do kontrahenta?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Umowę wklejasz do czatu AI, żeby model ocenił ryzyka, porównał ją z wzorem, streścił albo przygotował projekt aneksu. Wystarczą mu do tego treść i kwoty, tożsamość stron do niczego mu się nie przyda. Zamieniasz dane na oznaczenia, a mapa zastąpień zostaje na Twoim komputerze. Odpowiedź modelu wklejasz do Poufnika i dane wracają na miejsce. W rozumieniu RODO jest to pseudonimizacja, która zarazem wykonuje zasadę minimalizacji z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-5#art-5-ust-1-lit-c&quot;&gt;art. 5 ust. 1 lit. c&lt;/a&gt;: do dostawcy trafiają tylko dane „niezbędne do celów, w których są przetwarzane”. Co dzieje się z tekstem po stronie dostawcy i jak różnią się konta prywatne od firmowych, wyjaśnia tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/chatgpt-a-dane-osobowe/&quot;&gt;ChatGPT a dane osobowe&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Umowa wysłana nowemu kontrahentowi jako punkt wyjścia do negocjacji, innemu klientowi jako przykład albo do publikacji wymaga szerszej anonimizacji. Oprócz danych osobowych znikają kwoty, rabaty, terminy płatności, kary umowne w konkretnej wysokości i nazwy podwykonawców: wszystko, co jest tajemnicą przedsiębiorstwa poprzedniego klienta. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji definiuje ją w &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/1993/211/art-11#art-11-ust-2&quot;&gt;art. 11 ust. 2&lt;/a&gt; jako „informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą”, które nie są powszechnie znane i co do których przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności. Cena wynegocjowana przez klienta jest taką informacją, o ile spełnia te warunki. W tym wariancie nie zachowujesz mapy zastąpień, a plik zapisujesz jako PDF z usuniętym tekstem albo jako DOCX po sprawdzeniu komentarzy.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Radcę prawnego i adwokata w obu wariantach wiąże dodatkowo tajemnica zawodowa. &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/1982/145/art-3#art-3-ust-3&quot;&gt;Art. 3 ust. 3 ustawy o radcach prawnych&lt;/a&gt; brzmi: „Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej”. Tajemnicą jest więc także opis sporu bez nazwisk, jeśli pozwala wskazać klienta. Po anonimizacji prawnik sprawdza jeszcze, czy sama treść nie zdradza sprawy.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-zanonimizować-umowę-o-pracę&quot;&gt;Jak zanonimizować umowę o pracę?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Umowa o pracę zawiera dane, których pracodawca może żądać na podstawie &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/du/1974/141/art-22-1#art-22-1-par-1&quot;&gt;art. 22[1] § 1 Kodeksu pracy&lt;/a&gt;: „imię (imiona) i nazwisko”, „datę urodzenia”, „dane kontaktowe wskazane przez taką osobę”, wykształcenie, kwalifikacje i przebieg zatrudnienia. Data urodzenia jest w niej zawsze, a w dokumentach towarzyszących dochodzą PESEL i numer rachunku do wypłaty. W małej firmie wynagrodzenie razem ze stanowiskiem wskazuje jedną osobę, więc przy wysyłce poza firmę rozważa się ukrycie także kwoty.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gdy model AI ocenia na przykład klauzulę o zakazie konkurencji, zostają stanowisko, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie i treść postanowień. Pracownik dostaje oznaczenie &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt;, jego adres &lt;code&gt;[ADRES_1]&lt;/code&gt;, a data urodzenia &lt;code&gt;[DATA_1]&lt;/code&gt;. Dokumenty pracownicze i rekrutacyjne opisuje strona &lt;a href=&quot;/dokumenty-hr/&quot;&gt;anonimizacja CV i dokumentów HR&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-zanonimizować-umowę-w-poufniku&quot;&gt;Jak zanonimizować umowę w Poufniku?&lt;/h2&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Wczytaj plik: DOCX, PDF albo skan podpisanej umowy. Z pliku Word program od razu usuwa komentarze, śledzone zmiany i metadane.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Przejrzyj wykrycia i ustaw kategorie. Połącz „Anna Lewandowska”, „Najemca” z nazwiskiem w odmianie i „A. Lewandowska” w podpisie we wspólne oznaczenie. Wyłącz kategorię „Kwota”, jeśli umowa idzie do modelu, i zostaw ją włączoną, jeśli idzie jako wzór. Fragment, którego program nie zauważył, na przykład opis położenia działki, dodaj ręcznie.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Skopiuj tekst z gotowym promptem albo zapisz plik. W panelu poleceń jest prompt „analiza umowy”, a przycisk „Kopiuj prompt z dokumentem” kopiuje go razem z zanonimizowaną treścią. Odpowiedź modelu wklejasz z powrotem i program przywraca dane. Do wysyłki zapisujesz DOCX albo PDF pod nazwą, w której nie ma danych z oryginału.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Pracę z aktami, pismami procesowymi i aktami notarialnymi oraz gotowe prompty prawnicze opisuje strona &lt;a href=&quot;/dla-kancelarii/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów w kancelarii&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Przy ocenie umowy z modelem AI Poufnik ukrywa dane stron, a &lt;a href=&quot;https://lawtern.com/&quot;&gt;Lawtern&lt;/a&gt; daje modelowi aktualne brzmienie przepisów z linkiem do źródła, orzecznictwo i bazę klauzul. Model analizuje wtedy tekst bez danych osobowych i opiera się na przepisach, które możesz sprawdzić.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>AI w pracy z dokumentami</category><category>umowa</category><category>anonimizacja</category><category>kancelaria</category><category>ai</category><category>word</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>ChatGPT a dane osobowe: czy można wkleić umowę klienta</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/chatgpt-a-dane-osobowe/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/chatgpt-a-dane-osobowe/</guid><description>ChatGPT a dane osobowe: dokąd trafia wklejony tekst, jak różnią się konta prywatne i firmowe, czego wymaga RODO i jak wysłać umowę bez nazwisk.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Umowę klienta możesz wkleić do ChatGPT, Claude albo Copilota po usunięciu z niej danych osobowych. Jeżeli masz z dostawcą umowę powierzenia i sprawdziłeś warunki przetwarzania, dane formalnie mogą trafić do usługi, ale nazwisk, numerów PESEL i rachunków i tak nie trzeba wysyłać. Z chwilą wklejenia tekst trafia na serwer dostawcy. Przy umowie powierzenia dostawca przetwarza dane w imieniu firmy; na koncie konsumenckim przetwarza je na własnych warunkach, jako odrębny administrator. Co dzieje się z nimi dalej, zależy od rodzaju konta. Do oceny umowy, streszczenia pisma albo projektu odpowiedzi model potrzebuje treści i struktury dokumentu, a tożsamość stron nic mu nie daje.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wysyłasz więc tekst bez danych osobowych, a prawdziwe dane przywracasz w odpowiedzi na własnym komputerze. Tak działa &lt;a href=&quot;/anonimizacja-przed-ai/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów przed ChatGPT&lt;/a&gt; w Poufniku. Nie musisz wtedy przy każdym wklejeniu sprawdzać regulaminu planu, z którego korzystasz.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-dzieje-się-z-tekstem-po-wklejeniu-do-czatu&quot;&gt;Co dzieje się z tekstem po wklejeniu do czatu?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;To zależy od tego, przez jakie konto korzystasz z modelu. Na koncie konsumenckim, darmowym albo osobistym, rozmowy mogą domyślnie służyć do ulepszania modelu i to użytkownik musi tę opcję wyłączyć. Plany biznesowe i dostęp przez API opierają się na umowie. Dostawca zwykle deklaruje w niej, że nie trenuje modeli na danych klienta, i krócej przechowuje logi. Polityki zmieniają się co kilka miesięcy, więc aktualne warunki trzeba sprawdzić u źródła. Porównanie dostawców jest w tekście &lt;a href=&quot;https://kancelariapaszkiewicz.pl/baza-wiedzy/llm-rodo-dane-bezpieczenstwo&quot;&gt;co się dzieje z Twoimi danymi w LLM&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Wklejonego tekstu nie da się cofnąć na żadnym planie. Nawet jeśli dostawca nie trenuje modelu na Twoich danych, przez jakiś czas są one na jego serwerach, w logach i kopiach zapasowych, a Ty nie masz na to wpływu. Standardowa umowa powierzenia od dostawcy usługi masowej nie daje małej firmie prawa audytu ani wpływu na listę podwykonawców.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;chat-gpt-a-ochrona-danych-osobowych-czego-wymaga-rodo&quot;&gt;Chat GPT a ochrona danych osobowych: czego wymaga RODO?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Zgodnie z zasadą minimalizacji z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-5#art-5-ust-1-lit-c&quot;&gt;art. 5 ust. 1 lit. c RODO&lt;/a&gt; dane osobowe muszą być „adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane”. Do oceny ryzyk w umowie nazwisko kontrahenta, jego PESEL i numer rachunku nie są niezbędne. Kto wysyła je dostawcy AI, przetwarza więcej danych, niż potrzebuje.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-28#art-28-ust-1&quot;&gt;Art. 28 ust. 1 RODO&lt;/a&gt; pozwala administratorowi korzystać „wyłącznie z usług takich podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych”. Trudno ocenić, czy dostawca czatu daje takie gwarancje, gdy sam ustala warunki i często je zmienia. Jeżeli dostaje tekst bez danych osobowych, tej oceny nie trzeba robić przy każdym wklejeniu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-32#art-32-ust-1&quot;&gt;Art. 32 ust. 1 RODO&lt;/a&gt; stawia „pseudonimizację i szyfrowanie danych osobowych” na pierwszym miejscu wśród środków bezpieczeństwa, które administrator ma wdrożyć. Zamiana nazwisk na oznaczenia z mapą przechowywaną osobno jest pseudonimizacją w rozumieniu rozporządzenia. Różnicę między pseudonimizacją a anonimizacją wyjaśnia tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/anonimizacja-a-pseudonimizacja/&quot;&gt;anonimizacja a pseudonimizacja&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-wygląda-umowa-zlecenia-przygotowana-do-czatu&quot;&gt;Jak wygląda umowa zlecenia przygotowana do czatu?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Fikcyjny fragment umowy, który ktoś chce wkleić z pytaniem o ryzyka:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Zleceniodawca: Nowak Instalacje sp. z o.o., NIP 584-000-11-22, ul. Portowa 5, Gdynia, reprezentowana przez Marka Dąbrowskiego. Zleceniobiorca: Anna Lewandowska, PESEL 90050567890, zam. ul. Słoneczna 14, Rumia. Wynagrodzenie 6 000 zł netto płatne na rachunek 61 1020 0000 0000 0003 4567 8901.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Ten sam fragment po Poufniku:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Zleceniodawca: [FIRMA_1], NIP [NIP_1], [ADRES_1], reprezentowana przez [OSOBA_1]. Zleceniobiorca: [OSOBA_2], PESEL [PESEL_1], zam. [ADRES_2]. Wynagrodzenie 6 000 zł netto płatne na rachunek [RACHUNEK_1].&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Model odróżnia strony, widzi kwotę i warunki płatności, a &lt;code&gt;[OSOBA_2]&lt;/code&gt; w paragrafie o wynagrodzeniu to ta sama osoba, która podpisuje umowę na końcu. Firmy ani człowieka wskazać nie może. Gdy odpowiedź wróci z tymi samymi oznaczeniami, wklejasz ją do Poufnika, a program podstawia prawdziwe dane z mapy, która nie opuściła komputera.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-chatgpt-a-dane-osobowe-czat.png&quot; alt=&quot;Zrzut dwóch okien obok siebie: po lewej czat AI z wklejonym poleceniem „Wskaż ryzyka dla zleceniobiorcy w tej umowie” i fragmentem fikcyjnej umowy zlecenia z oznaczeniami [FIRMA_1], [OSOBA_2], [RACHUNEK_1]; po prawej Poufnik z odpowiedzią modelu po przywróceniu danych, z podświetlonymi miejscami zamiany. Szerokość 1600 px, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;copilot-a-dane-osobowe-czy-w-microsoft-365-jest-inaczej&quot;&gt;Copilot a dane osobowe: czy w Microsoft 365 jest inaczej?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Copilot w Microsoft 365, Gemini w Google Workspace i asystenci w innych pakietach biurowych działają na warunkach umowy firmowej, co daje lepszą pozycję niż czat w przeglądarce na koncie prywatnym. Warunki tej umowy i tak trzeba przeczytać przed wdrożeniem, a potem zdecydować, co w ogóle trafia do narzędzia. Asystent z dostępem do całej skrzynki i wszystkich plików przetwarza dane klientów, nawet jeśli niczego nie wkleisz. Które dokumenty mają być dostępne dla AI, a które zostają poza nim, ustala organizacja.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kancelarię wiąże ponadto tajemnica zawodowa, która obejmuje wszystkie informacje o sprawie, także te, które danymi osobowymi nie są. Opisuje to strona &lt;a href=&quot;/dla-kancelarii/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów w kancelarii&lt;/a&gt;. W 2023 r. pracownicy dużej firmy wkleili do publicznego czatu poufny kod źródłowy i firma straciła nad nim kontrolę w chwili przekazania, bez żadnego włamania. Tę historię opisuje tekst &lt;a href=&quot;https://kancelariapaszkiewicz.pl/baza-wiedzy/samsung-wyciek-kodu-chatgpt-anonimizacja-dokumentow&quot;&gt;o wycieku kodu do czatu i anonimizacji&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-korzystać-z-ai-przy-dokumentach-klientów&quot;&gt;Jak korzystać z AI przy dokumentach klientów?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ustal, z których narzędzi AI i na jakich kontach korzystają pracownicy, i nie pozwalaj używać kont prywatnych do pracy z dokumentami klientów. Do czatu niech trafia tekst bez danych osobowych, przygotowany programem do anonimizacji na komputerze pracownika, tak żeby plik nie szedł do kolejnej usługi. Wynik przejrzyj przed wysłaniem: opis sprawy bez nazwisk też może wskazywać osobę. Całą drogę, od wczytania pliku do przywrócenia danych w odpowiedzi modelu, pokazuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-przed-ai/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów przed ChatGPT, Claude i Copilotem&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gdy oceniasz umowę z modelem AI, Poufnik ukrywa przed nim dane stron, a &lt;a href=&quot;https://lawtern.com/&quot;&gt;Lawtern&lt;/a&gt; daje mu aktualne brzmienie przepisów z linkiem do źródła, orzecznictwo i dane z rejestrów, takich jak KRS i biała lista VAT. Model opiera wtedy ocenę na przepisach, które możesz sprawdzić, a dane stron zostają u Ciebie.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>AI w pracy z dokumentami</category><category>chatgpt</category><category>copilot</category><category>rodo</category><category>ai</category><category>dane osobowe</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Co anonimizować w dokumencie: lista danych, które najczęściej umykają</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/co-anonimizowac-w-dokumencie/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/co-anonimizowac-w-dokumencie/</guid><description>Co anonimizować w dokumencie przed wysłaniem do AI albo kontrahenta: nazwiska w odmianie, PESEL, telefony, rachunki, sygnatury i dane ukryte w stopkach.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;W dokumencie anonimizuje się wszystko, co pozwala wskazać konkretną osobę albo konkretną sprawę, a czego odbiorca nie potrzebuje. Nazwiska to dopiero początek. RODO wymienia wśród identyfikatorów także „numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy”. W dokumencie są to PESEL, NIP, numer dowodu, rachunku bankowego i księgi wieczystej, adres zamieszkania, telefon i e-mail, a w dokumentach prawniczych także sygnatury akt i numery rejestracyjne pojazdów. Przy ręcznym czyszczeniu rzadko umyka nazwisko w nagłówku. Umykają dane w stopce, podpisie, tabeli albo w środku długiego zdania.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jeżeli wolisz, żeby dane wyszukał program, a Ty tylko przejrzał wynik, zajrzyj na stronę &lt;a href=&quot;/jak-to-dziala/&quot;&gt;jak anonimizować dokumenty w Poufniku&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jakie-dane-anonimizować-według-rodo&quot;&gt;Jakie dane anonimizować według RODO?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Według &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-1&quot;&gt;art. 4 pkt 1 RODO&lt;/a&gt; możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to „osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej”. Najwięcej znaczy tu słowo „pośrednio”: jeżeli po usunięciu nazwiska zostaje PESEL, osoba nadal jest zidentyfikowana.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Osobno RODO traktuje dane szczególnej kategorii z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-9#art-9-ust-1&quot;&gt;art. 9 ust. 1&lt;/a&gt;, między innymi „danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej”, pochodzenie, poglądy i przynależność do związków zawodowych. Same nie wskazują osoby, ale gdy w dokumencie zostanie choć jeden identyfikator, jego przetwarzanie wymaga szczególnej podstawy prawnej. W karcie pacjenta albo piśmie w sprawie pracowniczej identyfikatory trzeba więc usunąć szczególnie starannie.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-anonimizować-w-dokumencie-i-gdzie-szukać-tych-danych&quot;&gt;Co anonimizować w dokumencie i gdzie szukać tych danych?&lt;/h2&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Imiona i nazwiska trzeba wyłapać także w odmianie. „Z Janem Kowalskim”, „pani Kowalskiej” i „powód Kowalski” to ta sama osoba, a funkcja „znajdź i zamień” z hasłem „Kowalski” pominie dwie z trzech form. Do tego dochodzą inicjały w komentarzach i podpisy ułożone w kolumnach na końcu umowy.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Nazwa spółki zdradza klienta tak samo jak nazwisko. Bywa zwykłym słowem („Zielona Dolina”, „Horyzont”) i łatwo ją przeoczyć.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Adres zamieszkania, siedziby, lokalu w umowie najmu albo nieruchomości w akcie notarialnym jest „daną o lokalizacji” i często wskazuje jedną rodzinę.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;PESEL, NIP, REGON, KRS oraz numery dowodów i paszportów stoją w komparycji umowy, w nagłówku pisma i w pełnomocnictwie. PESEL usuwa się także wtedy, gdy nazwiska już nie ma: sam numer jednoznacznie wskazuje osobę, a do tego można z niego odczytać datę urodzenia i płeć.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Numery rachunków bankowych i kart są w wezwaniach do zapłaty, ugodach, umowach i fakturach, a rachunek prowadzi do właściciela.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Numer księgi wieczystej pośrednio ujawnia właściciela nieruchomości, ponieważ księga jest jawna i można w niej odczytać jego imię, nazwisko i adres.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Sygnatura akt albo znak sprawy („I C 412/26”) razem z nazwą sądu prowadzi do konkretnych akt. Nazwy sądu i wydziału zwykle się nie ukrywa, sygnaturę zwykle tak.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Numery rejestracyjne i VIN pojazdów pojawiają się w sprawach odszkodowawczych, umowach sprzedaży i protokołach. Z numeru rejestracyjnego ustala się właściciela.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Telefony i adresy e-mail stoją najczęściej w stopkach maili, nagłówkach pism i podpisach. Numer telefonu łatwo pominąć, skoro jest poza główną treścią.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;W dokumentacji IT i protokołach z incydentów są adresy IP i MAC, współrzędne GPS i klucze API.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Datę urodzenia usuwa się zawsze. Datę wypadku albo kwotę wynagrodzenia wtedy, gdy razem z resztą treści zawężają krąg osób do jednej.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-wyglądają-dane-rozsiane-po-piśmie&quot;&gt;Jak wyglądają dane rozsiane po piśmie?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Weźmy fikcyjną odpowiedź na reklamację. Nagłówek:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Katarzyna Lewandowska, ul. Morska 18/4, 81-323 Gdynia, tel. 601 234 567, &lt;a href=&quot;mailto:k.lewandowska@przyklad.pl&quot;&gt;k.lewandowska@przyklad.pl&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Treść:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;W odpowiedzi na reklamację z 3 listopada dotyczącą zamówienia nr 2026/1187 informujemy, że zwrot kwoty 1 249 zł zostanie przekazany na rachunek 83 1140 0000 0000 0002 3456 7890 w terminie 14 dni. Z Panią Lewandowską skontaktuje się nasz pracownik, Piotr Wiśniewski.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po anonimizacji w Poufniku:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;[OSOBA_1], [ADRES_1], tel. [TELEFON_1], [EMAIL_1]&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W odpowiedzi na reklamację z 3 listopada dotyczącą zamówienia nr 2026/1187 informujemy, że zwrot kwoty 1 249 zł zostanie przekazany na rachunek [RACHUNEK_1] w terminie 14 dni. Z Panią [OSOBA_1] skontaktuje się nasz pracownik, [OSOBA_2].&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Nazwisko w odmianie („Panią Lewandowską”) dostało to samo oznaczenie co w nagłówku, więc czytelnik albo model nadal wie, że chodzi o tę samą osobę. Pracownik firmy jest osobą trzecią i też dostaje oznaczenie. Numer zamówienia został, skoro bez bazy sklepu nie wskazuje osoby, a kwota i termin są treścią sprawy. W piśmie do publikacji usunąłbym także numer zamówienia.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-co-anonimizowac-w-dokumencie-reklamacja.png&quot; alt=&quot;Zrzut ekranu przeglądu w Poufniku na fikcyjnej odpowiedzi na reklamację: po lewej tekst z podświetleniami w kilku kolorach (nazwisko w nagłówku i w odmianie w treści, adres, telefon, e-mail, rachunek, nazwisko pracownika), kwota i numer zamówienia bez podświetlenia; po prawej panel kategorii z włączonymi „Osoba”, „Adres”, „Telefon”, „E-mail”, „Rachunek bankowy” i wyłączoną „Kwota”. Okno 1600 px, bez pasków systemowych.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-zostaje-w-dokumencie-po-anonimizacji&quot;&gt;Co zostaje w dokumencie po anonimizacji?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Dokument po anonimizacji ma się nadal nadawać do pracy, więc nie usuwa się wszystkiego, co przypomina dane. Zostaje treść postanowień i żądań, kwoty i terminy, jeśli są przedmiotem zadania, nazwy sądów, urzędów i organów oraz przepisy. Nazwy stanowisk też zostają, chyba że w małej organizacji wskazują jedną osobę. Zostają również role („zamawiający”, „pozwany”, „pacjent”), z których wynika, kto jest kim.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dlatego Poufnik wstawia oznaczenia z numerami. Z &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt; i &lt;code&gt;[OSOBA_2]&lt;/code&gt; czytelnik wie, że w dokumencie są dwie różne osoby i która z nich co robi. Gwiazdki albo jednolite „XXX” tę informację kasują i model AI zaczyna mylić strony. Zamianę z zachowaną mapą i usunięcie trwałe porównuje tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/anonimizacja-danych-co-to-jest/&quot;&gt;anonimizacja danych: co to jest&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-nie-przeoczyć-danych-poza-główną-treścią&quot;&gt;Jak nie przeoczyć danych poza główną treścią?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Po czyszczeniu, ręcznym czy programem, sprawdź nagłówek i stopkę każdej strony, podpisy i pieczęcie, tabele i załączniki, komentarze i śledzone zmiany w pliku Word, właściwości pliku z nazwiskiem autora, nazwę pliku („Umowa Kowalski v3.docx”) oraz obrazy osadzone w dokumencie, na przykład zeskanowany podpis. Metadane i komentarze opisuje osobny tekst: &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/jak-usunac-metadane-z-word-i-pdf/&quot;&gt;jak usunąć metadane z pliku Word i PDF&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Poufnik sam wykrywa wymienione kategorie, w tym nazwiska w odmianie i podpisy w kolumnach. Każde wykrycie pokazuje przed zamianą, więc możesz je wyłączyć, zmienić mu kategorię albo dopisać fragment, którego program nie zauważył. Kategorię, której w danym dokumencie nie chcesz ukrywać, na przykład kwoty, wyłączasz jednym kliknięciem. Pełna lista kategorii i trzy kroki pracy są na stronie &lt;a href=&quot;/jak-to-dziala/&quot;&gt;jak to działa&lt;/a&gt;, a cechy dobrego anonimizatora opisuje strona o &lt;a href=&quot;/program-do-anonimizacji-dokumentow/&quot;&gt;programie do anonimizacji dokumentów&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>Poradniki</category><category>anonimizacja</category><category>dane osobowe</category><category>pesel</category><category>nazwiska</category><category>poradnik</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Jak usunąć metadane z pliku Word i PDF przed wysłaniem</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/jak-usunac-metadane-z-word-i-pdf/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/jak-usunac-metadane-z-word-i-pdf/</guid><description>Jak usunąć metadane z pliku Word i PDF: jakie dane zostają we właściwościach, komentarzach i śledzonych zmianach i jak je wyczyścić ręcznie albo w Poufniku.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Metadane z pliku Word usuwa się funkcją inspekcji dokumentu (Plik, Informacje, Wyszukaj problemy, Przeprowadź inspekcję dokumentu), a z pliku PDF przez wyczyszczenie właściwości dokumentu w programie do PDF i ponowny zapis. Poufnik przy wczytaniu pliku DOCX sam usuwa metadane i komentarze oraz akceptuje śledzone zmiany, a zapisany plik dostaje nazwę bez danych z oryginału. Z pliku PDF Poufnik przy anonimizacji usuwa właściwości dokumentu, metadane XMP, komentarze, załączniki, zakładki i ukryte teksty opisów. Wypełnione pola formularza zamienia w zwykły tekst strony, który też przechodzi anonimizację.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Z metadanych i komentarzy odbiorca odczyta to, czego nie ma w treści: nazwisko autora i firmę we właściwościach, przebieg negocjacji w śledzonych zmianach, uwagi kierowane do klienta w komentarzach, poprzednią wersję ceny. Całą pracę z plikami Word opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-word/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów Word&lt;/a&gt;. Ten tekst dotyczy samych metadanych.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jakie-dane-zawiera-plik-poza-widoczną-treścią&quot;&gt;Jakie dane zawiera plik poza widoczną treścią?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Plik DOCX to spakowany zestaw plików XML. Oprócz tekstu zawiera:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;właściwości dokumentu: autora, osobę, która ostatnio zapisała plik, firmę, tytuł, czas edycji, liczbę wersji, czasem szablon z nazwą kancelarii;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;komentarze, każdy z autorem, inicjałami i datą;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;śledzone zmiany, czyli skreślony i dopisany tekst z nazwiskiem autora zmiany;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;ukryty tekst i niestandardowe dane XML, które dołączają wtyczki i systemy obiegu dokumentów;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;nagłówki i stopki z nazwą klienta albo sygnaturą sprawy, których nikt nie czyta.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Plik PDF ma własny słownik informacji o dokumencie (autor, tytuł, temat, słowa kluczowe, program, daty) i często drugi zestaw tych samych danych w formacie XMP. Gdy zapisujesz dokument z Worda do PDF, autor i tytuł zwykle przechodzą do nowego pliku. PDF może też zawierać załączniki, komentarze i warstwy, o których czytelnik nie wie.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nazwisko autora we właściwościach pliku i inicjały w komentarzu są danymi osobowymi w rozumieniu &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-1&quot;&gt;art. 4 pkt 1 RODO&lt;/a&gt;, tak samo jak nazwisko w treści. Kto wysyła plik z metadanymi, przekazuje dane, których odbiorca nie potrzebuje, i narusza zasadę minimalizacji z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-5#art-5-ust-1-lit-c&quot;&gt;art. 5 ust. 1 lit. c&lt;/a&gt;. Zgodnie z nią dane mają być „ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane”.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-usunąć-metadane-z-pliku-word-ręcznie&quot;&gt;Jak usunąć metadane z pliku Word ręcznie?&lt;/h2&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Zapisz kopię pliku, ponieważ inspekcja usuwa dane nieodwracalnie.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Otwórz kartę Plik, potem Informacje. Przy pozycji „Wyszukaj problemy” wybierz „Przeprowadź inspekcję dokumentu”.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zaznacz wszystkie kategorie: komentarze, poprawki i wersje, właściwości dokumentu i informacje osobiste, nagłówki i stopki, ukryty tekst, niestandardowe dane XML.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kliknij „Przeprowadź inspekcję”, a potem „Usuń wszystko” przy każdej kategorii, w której program coś znalazł.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zapisz plik pod nową nazwą, w której nie ma nazwiska klienta ani numeru sprawy.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Inspekcja nie dotyka treści, więc nazwiska, PESEL i rachunki w tekście zostają. Śledzone zmiany najlepiej zaakceptować albo odrzucić samodzielnie, skoro „Usuń wszystko” przy poprawkach akceptuje je hurtem. Inspekcja pomija też obrazy osadzone w dokumencie, na przykład zeskanowany podpis albo pieczęć, więc trzeba je sprawdzić osobno.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-usunąć-metadane-z-pdf&quot;&gt;Jak usunąć metadane z PDF?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;W programie do PDF otwórz właściwości dokumentu (zwykle skrótem Ctrl+D albo z menu Plik), wyczyść pola tytuł, autor, temat i słowa kluczowe, a potem zapisz plik. Część programów ma osobną funkcję usuwania ukrytych informacji, która obejmuje także metadane XMP, załączniki, komentarze i zakładki. Jeśli Twój program ją ma, użyj jej zamiast ręcznego czyszczenia pól, ponieważ słownik informacji to tylko część metadanych.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Możesz też utworzyć nowy plik: wydruk przez systemową drukarkę PDF daje dokument bez komentarzy, załączników i warstw oryginału. Nowy plik może jednak przejąć tytuł i autora z ustawień drukarki albo z nazwy pliku, więc sprawdź jego właściwości. W PDF ze skanu metadane zdradzają zwykle model skanera i datę. Groźniejszy bywa sam obraz, na którym zostaje na przykład pieczęć z nazwiskiem, a tej żadne czyszczenie właściwości nie usunie.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Czarny prostokąt na tekście w PDF też nie usuwa tekstu z pliku, co wyjaśnia tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/zaczernianie-tekstu-w-pdf/&quot;&gt;dlaczego czarny prostokąt w PDF nie usuwa danych&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-poufnik-usuwa-metadane-z-plików-word-i-pdf&quot;&gt;Jak Poufnik usuwa metadane z plików Word i PDF?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Przy wczytaniu pliku DOCX Poufnik najpierw czyści plik, a dopiero potem wykrywa dane w treści. Akceptuje śledzone zmiany, żeby skreślony tekst nie został w dokumencie, i usuwa komentarze oraz metadane. Następnie zamienia dane w treści na oznaczenia bezpośrednio w XML, więc style, numeracja i tabele zostają. Zapisany plik dostaje nazwę bez danych z oryginału, na przykład „Umowa o dzieło [OSOBA_1]_poufnik.docx” zamiast „Umowa Kowalski v3 FINAL.docx”.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Weźmy fikcyjną umowę o dzieło, w której po trzech rundach negocjacji zostały komentarze:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Komentarz [MK, 4 listopada]: Pani Kowalska prosi o skrócenie terminu do 14 dni, klient się zgodził, nie wpisujemy tego w maila do drugiej strony.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Po Poufniku komentarza nie ma, w treści umowy zamawiająca to &lt;code&gt;[OSOBA_1]&lt;/code&gt;, a wykonawca &lt;code&gt;[OSOBA_2]&lt;/code&gt;. Pole autora we właściwościach pliku jest puste.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-jak-usunac-metadane-z-word-i-pdf-inspekcja.png&quot; alt=&quot;Dwa kadry obok siebie z fikcyjnej umowy o dzieło: po lewej Word z otwartym panelem inspekcji dokumentu pokazującym znalezione komentarze, poprawki i właściwości (autor „Jan Nowak”, firma), obok dymek komentarza z inicjałami; po prawej ten sam plik po Poufniku otwarty w Wordzie, bez dymków, z oznaczeniami [OSOBA_1] i [OSOBA_2] w komparycji i oknem właściwości z pustym polem autora. Szerokość 1600 px.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Z pliku PDF Poufnik przy anonimizacji usuwa słownik informacji dokumentu (autor, tytuł, temat, program) i metadane XMP, komentarze i inne adnotacje, załączniki, zakładki, skrypty, miniatury stron oraz ukryte teksty zastępcze, które w dostępnych PDF-ach często dosłownie powtarzają nazwiska. Wypełnione pola formularza zamienia w zwykły tekst strony, więc wpisane w nie dane trafiają do przeglądu razem z resztą dokumentu. Dane w treści strony program usuwa z pliku, a skany renderuje na nowo.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Same metadane, bez anonimizacji treści, usuniesz z poziomu Eksploratora Windows albo Findera: klikasz plik prawym przyciskiem myszy i wybierasz „Usuń metadane”. Poufnik czyści wtedy autora, daty, ścieżki, miniatury i historię wersji, a treści nie zmienia. Polecenie działa dla PDF, plików Word, Excel i PowerPoint, dokumentów OpenDocument i zdjęć, z których usuwa też EXIF i GPS. Przy podpisanym PDF program ostrzega, że zmiana unieważni podpis. Szczegóły są na stronie &lt;a href=&quot;/usuwanie-metadanych/&quot;&gt;usuwanie metadanych z plików i zdjęć&lt;/a&gt;. Gdy zanonimizowany plik Word wróci z uwagami, Poufnik przywraca w nim dane i zostawia komentarze oraz zmiany dodane po anonimizacji.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Obrazów osadzonych w pliku Word, na przykład zeskanowanego podpisu, program nie zmienia. Przypomina o nich na ekranie.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-sprawdzić-przed-wysłaniem-pliku&quot;&gt;Co sprawdzić przed wysłaniem pliku?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Przed wysłaniem pliku poza firmę sprawdź właściwości dokumentu (autor, firma, tytuł), komentarze i śledzone zmiany, nagłówki i stopki, nazwę pliku oraz obrazy z danymi. W pliku Word Poufnik przy wczytaniu obsługuje wszystko poza obrazami, które pokazuje do sprawdzenia. W pliku PDF usuwa dane z treści i obrazu strony, a do tego metadane, komentarze, załączniki i zakładki. Pracę z dokumentem Word od wczytania do zapisu opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-word/&quot;&gt;anonimizacja dokumentów Word&lt;/a&gt;, a pracę z PDF i skanami strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-pdf/&quot;&gt;anonimizacja PDF&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>Poradniki</category><category>word</category><category>docx</category><category>pdf</category><category>metadane</category><category>komentarze</category><category>poradnik</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item><item><title>Zaczernianie tekstu w PDF: dlaczego czarny prostokąt nie usuwa danych</title><link>https://poufnik.app/baza-wiedzy/zaczernianie-tekstu-w-pdf/</link><guid isPermaLink="true">https://poufnik.app/baza-wiedzy/zaczernianie-tekstu-w-pdf/</guid><description>Zaczernianie tekstu w PDF prostokątem zakrywa dane tylko na ekranie, a tekst zostaje w pliku. Jak to sprawdzić w minutę i jak zaczernić PDF skutecznie.</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Czarny prostokąt narysowany na tekście w PDF nie usuwa danych. Plik PDF składa się z warstw, a prostokąt to tylko nowa warstwa położona nad tekstem. Nazwisko, PESEL albo numer rachunku zostają w pliku dokładnie tam, gdzie były. Żeby je odczytać, wystarczy zaznaczyć zaczernione miejsce i wkleić zawartość schowka do notatnika. Wyszukiwarka pełnotekstowa, czytnik ekranu i każdy program, który czyta warstwę tekstową, znajdą je nawet bez tego.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Skuteczne zaczernienie tekstu w PDF usuwa znaki z warstwy tekstowej, a w skanie zamalowuje fragment obrazu i zapisuje stronę na nowo. Tak działa &lt;a href=&quot;/anonimizacja-pdf/&quot;&gt;anonimizacja PDF w Poufniku&lt;/a&gt;: program kasuje z pliku glify danych i w ich miejscu wstawia oznaczenie.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;gdzie-w-pliku-pdf-zostaje-zakryty-tekst&quot;&gt;Gdzie w pliku PDF zostaje zakryty tekst?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Strona PDF to zestaw poleceń rysowania wykonywanych po kolei: wpisz te znaki tą czcionką w tym miejscu, narysuj tu linię, wstaw tam obraz. Gdy „zaczerniasz” fragment narzędziem do kształtów, komentarzy albo adnotacji, program dopisuje na końcu tej listy jedno polecenie: narysuj czarny prostokąt o takich współrzędnych. Polecenia, które wpisują tekst, zostają nietknięte. Przeglądarka wykonuje wszystko po kolei, więc prostokąt zasłania tekst na ekranie, a tekst nadal jest w pliku i nadal da się go zaznaczyć.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tak samo działa biała czcionka, tło w kolorze tekstu i obrazek wklejony na dane. Dane zostają w warstwie tekstowej, zmienia się tylko ich wygląd.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;W skanie dochodzi jeszcze jedna warstwa. Zeskanowana strona to obraz, a prostokąt nad obrazem nie zmienia tego, co pod spodem, więc w pliku zostaje pełny oryginał. Jeżeli skan przeszedł rozpoznawanie tekstu (OCR), ma też niewidoczną warstwę tekstową, w której dane leżą w czystej postaci i można je wyszukać albo skopiować.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-sprawdzić-zaczernianie-danych-w-pdf-w-minutę&quot;&gt;Jak sprawdzić zaczernianie danych w PDF w minutę?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Wystarczą trzy próby:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Przeciągnij myszą po zaczernionym obszarze, skopiuj go i wklej do notatnika. Jeśli zaczernienie jest pozorne, w notatniku pojawi się ukryty tekst.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Skrótem Ctrl+F wyszukaj nazwisko albo fragment numeru, który miał zniknąć. Jeżeli przeglądarka podświetla trafienie pod prostokątem, dane są w pliku.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Skrótem Ctrl+A zaznacz całą stronę i wklej ją do edytora. Zobaczysz całą warstwę tekstową, łącznie z tym, co miało być usunięte.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&quot;media:wiedza-zaczernianie-tekstu-w-pdf-kopiowanie.mp4&quot; alt=&quot;Film: w PDF fikcyjnej umowy zlecenia nazwisko i PESEL zakryto czarnym prostokątem, a po zaznaczeniu i skopiowaniu do Notatnika widać pełne dane. Ten sam plik z Poufnika daje w Notatniku tylko oznaczenia.&quot;&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sprawdź też metadane. We właściwościach dokumentu zostają autor, firma, data utworzenia i czasem tytuł z nazwiskiem klienta, a prostokąt na stronie ich nie zmienia. Opisuje to tekst &lt;a href=&quot;/baza-wiedzy/jak-usunac-metadane-z-word-i-pdf/&quot;&gt;jak usunąć metadane z pliku Word i PDF&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;co-grozi-gdy-plik-z-pozornym-zaczernieniem-wyjdzie-z-firmy&quot;&gt;Co grozi, gdy plik z pozornym zaczernieniem wyjdzie z firmy?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Pozorne zaczernienie wychodzi na jaw, gdy plik dostanie ktoś, kto ma powód szukać: czytelnik Biuletynu Informacji Publicznej, strona przeciwna, dziennikarz, który złożył wniosek o informację publiczną. Ujawnienie danych w takim pliku jest naruszeniem ochrony danych osobowych. &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-4#art-4-pkt-12&quot;&gt;Art. 4 pkt 12 RODO&lt;/a&gt; definiuje je jako „naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utracenia, zmodyfikowania, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych”. Przypadkowe ujawnienie mieści się w tej definicji tak samo jak wyciek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Z &lt;a href=&quot;https://volumina-legum.pl/akt/eu/32016r0679/art-33#art-33-ust-1&quot;&gt;art. 33 ust. 1 RODO&lt;/a&gt; wynika wtedy obowiązek zgłoszenia: administrator zgłasza naruszenie organowi nadzorczemu „nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia”, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób. Gdy nazwisko i numer PESEL są w publicznie dostępnym pliku, trudno to uzasadnić. Do tego dochodzi zasada integralności i poufności z art. 5 ust. 1 lit. f oraz obowiązek testowania skuteczności zabezpieczeń z art. 32 ust. 1 lit. d, opisane na stronie o anonimizacji PDF.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Urzędy publikują umowy, uchwały i oświadczenia majątkowe codziennie, dlatego &lt;a href=&quot;/dla-urzedow-bip/&quot;&gt;anonimizację dokumentów do BIP&lt;/a&gt; opisuje osobna strona.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;jak-zaczernić-pdf-żeby-dane-naprawdę-zniknęły&quot;&gt;Jak zaczernić PDF, żeby dane naprawdę zniknęły?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Niezależnie od narzędzia skuteczne zaczernienie wymaga:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;usunięcia znaków z warstwy tekstowej; w programach do PDF robi to funkcja nazywana zwykle redakcją, przy której trzeba zastosować zmiany i zapisać plik (samo narysowanie ramki niczego nie usuwa);&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;zapisania skanu na nowo z zamalowanym fragmentem obrazu, bez oryginalnego obrazu w pliku i bez ukrytej warstwy OCR;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;sprawdzenia wyniku próbą kopiowania i wyszukiwania, najlepiej zanim plik wyjdzie z komputera.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Przy jednym piśmie da się to zrobić ręcznie. Przy umowie, w której ta sama osoba występuje dwadzieścia razy, aktach z kilkunastoma sygnaturami albo partii dokumentów do BIP łatwo coś przeoczyć. Poufnik robi to automatycznie. Wykrywa dane w kilkunastu kategoriach, usuwa ich glify z pliku i wstawia oznaczenie w miejscu, gdzie zaczynała się wartość, a skany renderuje na nowo. Zanim zapisze plik, sprawdza go jeszcze raz i nie zapisze go, jeśli została w nim choć jedna dana, która miała zniknąć. Każde wykrycie widzisz przed zamianą i możesz je wyłączyć, na przykład zostawić kwotę, której odbiorca potrzebuje. Różnicę między PDF z warstwą tekstową a skanem opisuje strona &lt;a href=&quot;/anonimizacja-pdf/&quot;&gt;anonimizacja PDF za darmo&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;</content:encoded><category>Poradniki</category><category>pdf</category><category>zaczernianie</category><category>anonimizacja</category><category>bip</category><author>Michał Paszkiewicz</author></item></channel></rss>