Anonimizacja dokumentów Word (DOCX)

Przy anonimizacji dokumentów Word Poufnik zmienia dane bezpośrednio w pliku DOCX: nazwiska, adresy i numery dostają spójne oznaczenia, a style, tabele i numeracja zostają. Przed odczytem program akceptuje śledzone zmiany, usuwa komentarze i metadane, a zapisanemu plikowi nadaje nazwę bez danych z oryginału. Działa na Twoim komputerze, za darmo.

Dwa kadry obok siebie z fikcyjnej umowy o dzieło w Wordzie. Po lewej oryginał z włączonym śledzeniem zmian: przekreślona kwota 12 000 zł, dopisana 15 000 zł, dymek komentarza „Pani Kowalska prosi o skrócenie terminu” z inicjałami autora i panel właściwości pliku z polem Autor „Jan Nowak”. Po prawej plik po Poufniku: jedna kwota, brak dymków, nazwiska zamienione na [OSOBA_1] i [OSOBA_2], właściwości pliku bez autora, nazwa pliku „Umowa o dzieło [OSOBA_1]_poufnik.docx”.

Co kryje plik Word poza tekstem?

Dokument DOCX to spakowany zestaw plików XML, w którym jest znacznie więcej niż tekst widoczny na ekranie. W umowie, która przeszła przez trzy rundy negocjacji, zostają:

  • śledzone zmiany: każdy skreślony i dopisany fragment, z nazwiskiem autora i datą,
  • komentarze, często z nazwiskami osób po drugiej stronie i z ustaleniami, których kontrahent nie powinien zobaczyć,
  • metadane: autor, firma, osoba ostatnio zapisująca, czas edycji,
  • ukryte dane dołączone do pliku przez wtyczki i systemy obiegu dokumentów,
  • nazwa pliku, w której często stoi nazwisko klienta („Umowa Kowalski v3 FINAL.docx”).

Jeśli zamienisz nazwiska w treści i zostawisz resztę, dane i tak zostaną w pliku. Dlatego Poufnik najpierw czyści plik: akceptuje śledzone zmiany (usunięty tekst nie zostaje w pliku), usuwa komentarze, metadane i ukryte dane. Dopiero potem czyta treść i wykrywa w niej dane.

Jak zanonimizować plik Word?

  1. Przeciągnij plik DOCX do okna Poufnika albo wybierz go z dysku. Oryginał zostaje na dysku, a program pracuje na kopii w pamięci i od razu usuwa z niej komentarze, metadane i ślady zmian.
  2. Przejrzyj wykrycia. Na ekranie przeglądu poprawiasz to, co program znalazł: wyłączasz wykrycie, zmieniasz kategorię, łączysz „Jan Kowalski” i „J. Kowalski” wspólnym oznaczeniem albo dodajesz pominięty fragment. Całe kategorie włączasz i wyłączasz przyciskami nad dokumentem.
  3. Zapisz DOCX. Poufnik zmienia dane w oryginalnym XML, więc style, numeracja, tabele i układ stron zostają. Plik dostaje nazwę bez danych z oryginału, na przykład „Umowa o dzieło [OSOBA_1]_poufnik.docx”. Możesz też skopiować tekst z oznaczeniami do czatu AI albo zapisać wynik jako PDF.
Zrzut ekranu Poufnika po wczytaniu fikcyjnej umowy o dzieło: po lewej tekst z podświetlonymi nazwiskami stron, adresami, numerem NIP wykonawcy i numerem rachunku, po prawej panel kategorii, a nad dokumentem pasek z komunikatem o usuniętych komentarzach i zaakceptowanych zmianach.

Jakie dane Poufnik znajduje w dokumentach Word?

W umowach, pismach, notatkach i projektach pisanych w Wordzie najczęściej trzeba ukryć:

  • imiona i nazwiska stron, pełnomocników i osób wymienionych w treści, także w odmianie („z Anną Nowak”, „pani Kowalskiej”),
  • nazwy firm i instytucji,
  • adresy siedzib i zamieszkania,
  • PESEL, NIP, REGON, KRS,
  • numery dowodów osobistych,
  • numery rachunków bankowych,
  • numery ksiąg wieczystych w umowach dotyczących nieruchomości,
  • sygnatury akt w pismach procesowych,
  • telefony i adresy e-mail z nagłówków i stopek,
  • kwoty, jeśli nie są potrzebne odbiorcy.

Ta sama osoba dostaje jedno oznaczenie w całym dokumencie, więc po anonimizacji role stron w umowie pozostają czytelne. Przy ocenie ryzyk model AI pracuje na strukturze umowy, więc nazwiska nie są mu potrzebne. Gdy zanonimizowany plik wróci od modelu albo od współpracownika z uwagami, wczytujesz go do Poufnika i przywracasz dane w tym samym formacie: Word wraca jako Word, a zmiany i komentarze dodane po anonimizacji zostają na miejscu. Wpis anonimizacja umowy pokazuje, gdzie w umowie chowają się dane i jak przygotować ją do AI albo do wysyłki jako wzór. Przygotowanie dokumentu do czatu opisuje strona anonimizacja dokumentów przed ChatGPT.

Czy wystarczy usunąć metadane z pliku Word?

Word ma własny Inspektor dokumentu, który usuwa właściwości i komentarze; instrukcję krok po kroku, także dla plików PDF, zawiera wpis jak usunąć metadane z pliku Word i PDF. Inspektor trzeba uruchamiać przy każdym pliku osobno i nie zmienia on treści, więc nazwiska, PESEL i numery rachunków zostają w dokumencie. Poufnik czyści metadane i treść w jednym przebiegu, a do tego zmienia nazwę pliku, która często zdradza klienta szybciej niż metadane.

Gdy treść ma zostać nietknięta, a zniknąć mają tylko autor, firma, ścieżki i historia wersji, wystarczy kliknąć plik prawym przyciskiem myszy w Eksploratorze Windows albo w Finderze i wybrać „Usuń metadane”; polecenie opisuje strona usuwanie metadanych z plików. W tym samym menu polecenie „Anonimizuj” zapisuje zanonimizowany plik obok oryginału, bez otwierania aplikacji.

Dwie rzeczy trzeba sprawdzić ręcznie. Poufnik nie zmienia obrazów osadzonych w dokumencie, na przykład zeskanowanego podpisu albo pieczęci, i przypomina o nich na ekranie. Jeżeli dokument składa się głównie z obrazów, zapisz go jako PDF i potraktuj jak skan, zgodnie z opisem na stronie anonimizacja PDF. Druga rzecz to starsze pliki DOC: Poufnik przyjmuje DOCX i ODT, więc dokument ze starego Worda trzeba najpierw zapisać jako DOCX.

Co mówi RODO o danych w plikach Word?

RODO nakłada na administratora obowiązek ochrony danych już wtedy, gdy projektuje sposób pracy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 RODO administrator „wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, takie jak pseudonimizacja, zaprojektowane w celu skutecznej realizacji zasad ochrony danych, takich jak minimalizacja danych”. Zamiana danych w pliku DOCX na oznaczenia z mapą zastąpień przechowywaną na Twoim komputerze jest taką pseudonimizacją, a usunięcie komentarzy i metadanych przed wysłaniem służy minimalizacji: odbiorca dostaje tylko to, czego potrzebuje.

Dane osobowe w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO to każda informacja o „możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej”, także numer identyfikacyjny. Nazwisko autora w metadanych pliku i inicjały w komentarzu też są takimi informacjami. Kancelarie obowiązuje do tego tajemnica zawodowa, opisana na stronie anonimizacja dokumentów w kancelarii. Cały obieg pracy, od wczytania pliku do przywrócenia danych, opisuje strona Jak to działa.

Najczęstsze pytania

Jak usunąć metadane z pliku Word?

Poufnik robi to automatycznie przy wczytaniu dokumentu DOCX. Program usuwa z pliku metadane (autor, firma, osoba ostatnio zapisująca), komentarze i ukryte dane dołączone do pliku, a śledzone zmiany akceptuje, żeby usunięty tekst nie został w dokumencie. Zapisany plik zachowuje układ i style, a jego nazwa nie powtarza danych z oryginału.

Czy anonimizacja komentarzy w Wordzie jest potrzebna, jeśli usuwam nazwiska z treści?

Tak. Komentarze mają własnego autora i własną treść, a w negocjowanej umowie często zawierają nazwiska („pani Kowalska prosi o…”) i ustalenia, których druga strona nie powinna widzieć. Poufnik usuwa komentarze w całości, zanim zacznie wykrywać dane w treści.

Czy zanonimizowany plik DOCX wygląda jak oryginał?

Tak. Poufnik zmienia tylko dane w oryginalnym pliku XML, więc style, numeracja, nagłówki, tabele i układ stron zostają. Zmieniają się wyłącznie fragmenty zastąpione oznaczeniami w rodzaju [OSOBA_1] i długość zdań, w których stały.

Co z obrazami w dokumencie, na przykład zeskanowanym podpisem?

Poufnik nie zmienia obrazów osadzonych w pliku DOCX, ale przypomina o nich na ekranie, żeby sprawdzić je przed wysłaniem. Jeżeli dokument ma dużo obrazów z danymi, lepiej zapisać go jako PDF i zanonimizować w Poufniku jako skan.

Czy mogę anonimizować pliki DOC ze starszego Worda?

Poufnik przyjmuje pliki DOCX i ODT. Starszy plik DOC otwórz w Wordzie i zapisz jako DOCX, a potem wczytaj do Poufnika. Dokument ODT z LibreOffice albo OpenOffice wczytasz bezpośrednio, a wynik wraca jako ODT.