Anonimizacja wyroków i orzeczeń sądowych

Anonimizacja wyroków polega na usunięciu z orzeczenia danych stron, świadków i innych osób prywatnych, żeby tekst dało się opublikować, omówić na szkoleniu albo przeanalizować w modelu AI bez wskazania konkretnej sprawy. Poufnik wykrywa w orzeczeniu nazwiska w odmianie, adresy, PESEL, numery ksiąg wieczystych i sygnatury, a Ty decydujesz, co z tego zostaje w tekście.

Zrzut ekranu przeglądu w Poufniku na fikcyjnym wyroku Sądu Rejonowego z uzasadnieniem (sygn. akt I C 812/26, powódka Joanna Kamińska, pozwany Robert Szymański, świadek, adres nieruchomości, numer księgi wieczystej, kwota zasądzona). Podświetlone: nazwiska stron w różnych przypadkach, nazwisko świadka, adres, numer KW, sygnatura. Nazwa sądu i skład orzekający bez podświetlenia. Po prawej panel kategorii, kategoria „Sygnatura” włączona.

Kto anonimizuje wyroki i po co?

Pełnomocnik chce streścić uzasadnienie w modelu AI albo przygotować z niego materiał dla klienta. Wykładowca potrzebuje wyroku bez nazwisk stron na szkolenie i do publikacji. Redakcja czasopisma prawniczego albo autor bloga cytuje orzeczenie otrzymane od strony, a urząd publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej wyrok w sprawie, w której był stroną. Kancelaria buduje wewnętrzną bazę wiedzy z orzeczeń ze swoich spraw.

Każdy z nich ma przed sobą uzasadnienie, które często na kilkunastu stronach opisuje osoby prywatne, z nazwiskami w różnych przypadkach, adresami, numerami ksiąg wieczystych i kwotami. W tak długim tekście łatwo przeoczyć któreś wystąpienie, gdy szuka się ręcznie.

Jakie dane usunąć z wyroku przed publikacją?

Wyrok po anonimizacji ma dać się zrozumieć, dlatego zostają w nim nazwa sądu i wydziału, skład orzekający, data, przepisy, rozstrzygnięcie i tok rozumowania. Znikają dane osób prywatnych: stron, świadków, biegłych, pełnomocników i członków rodzin wymienionych w uzasadnieniu.

W trzech przypadkach decydujesz zależnie od celu. Sygnatura jest potrzebna do cytowania orzeczenia z bazy, ale we fragmencie wysyłanym do modelu albo w materiale szkoleniowym jednoznacznie wskazuje sprawę. Zasądzona kwota razem z miejscowością i datą zdarzenia bywa w małej społeczności równie identyfikująca jak nazwisko. Sygnatury i kwoty to w Poufniku osobne kategorie, które włączasz albo wyłączasz. Trzeci przypadek to osoby pełniące funkcje publiczne: informacje o nich, związane z pełnieniem funkcji, nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Jak zanonimizować wyrok w Poufniku?

  1. Wybierz profil orzeczeń do publikacji i wczytaj orzeczenie: odpis w PDF, plik DOCX z portalu informacyjnego sądu, skan albo zdjęcie odpisu z telefonu. Tekst ze skanów Poufnik rozpoznaje na Twoim komputerze.
  2. Przejrzyj wykrycia i połącz wystąpienia. Powódka występuje w wyroku jako „Joanna Kamińska”, „J. Kamińska”, „powódka” i „Kamińskiej”; Poufnik rozpoznaje odmianę i pozwala połączyć wszystkie formy wspólnym oznaczeniem [OSOBA_1]. Nazw sądów i wydziałów program nie podświetla: w testach brał je czasem za dane do ukrycia i te trafienia zostały poprawione.
  3. Zapisz albo skopiuj wynik. Do publikacji zapisujesz PDF, z którego znaki danych są usunięte, a nie tylko zakryte; szczegóły opisuje strona anonimizacja PDF. Do analizy w modelu kopiujesz tekst z gotowym promptem „Analiza orzeczenia”, a odpowiedź wklejasz z powrotem, żeby odzyskać dane do notatki.
Zrzut ekranu Poufnika z wynikiem anonimizacji fikcyjnego wyroku: fragment uzasadnienia z oznaczeniami [OSOBA_1], [OSOBA_2], [ADRES_1], [KSIEGA_WIECZYSTA_1] i [SYGNATURA_1], nad tekstem panel gotowych promptów z zaznaczoną pozycją „Analiza orzeczenia” i przyciskiem „Kopiuj prompt z dokumentem”.

Jakie dane kryją się w uzasadnieniu wyroku?

Uzasadnienie wyroku opisuje sprawę po kolei, więc danych jest w nim więcej niż w umowie. Poufnik wykrywa:

  • imiona i nazwiska stron, świadków, biegłych i pełnomocników, także w odmianie;
  • nazwy spółek i instytucji będących stronami;
  • adresy zamieszkania i położenia nieruchomości;
  • PESEL i numery dowodów osobistych z komparycji;
  • numery ksiąg wieczystych w sprawach o nieruchomości;
  • numery rachunków bankowych w sprawach o zapłatę;
  • numery rejestracyjne i VIN pojazdów w sprawach odszkodowawczych;
  • sygnatury akt sprawy i spraw powiązanych;
  • telefony i adresy e-mail cytowane z korespondencji stron;
  • kwoty roszczeń, odszkodowań i kosztów.

Fragment, którego program nie zauważył, na przykład nazwę małej miejscowości, która sama wskazuje strony, zaznaczasz i dodajesz ręcznie.

Czy Poufnik nadaje się do anonimizacji akt sądowych?

Sądy publikują orzeczenia we własnych portalach według własnych procedur. Poufnik służy tym, którzy mają w ręku odpis orzeczenia albo akta i przygotowują je do dalszego użycia: pełnomocnikom, wykładowcom, redakcjom i urzędom. Akta sprawy to zwykle wiele dokumentów różnej jakości, od pism w DOCX po skany protokołów. Każdy z nich anonimizujesz osobno i przy każdym przeglądasz wykrycia przed zamianą. Codzienny obieg pracy w kancelarii opisuje strona anonimizacja dokumentów w kancelarii.

Co mówią przepisy o publikacji orzeczeń?

Treść orzeczeń jest informacją publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia wśród danych publicznych podlegających udostępnieniu „treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu” (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a).

Ta sama ustawa stanowi jednak, że „prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji” (art. 5 ust. 2). Kategorie w Poufniku odpowiadają temu podziałowi: dane osób prywatnych znikają, a sąd, skład i przepisy zostają. Granice anonimizacji dokumentu udostępnianego na wniosek omawia wpis anonimizacja w informacji publicznej. Które informacje w konkretnym orzeczeniu podlegają ujawnieniu, ocenia publikujący, a program przed zamianą pokazuje mu każde wykrycie; ekran przeglądu opisuje strona Jak to działa.

Poufnik ukrywa przed modelem AI dane stron, a Lawtern daje temu modelowi sprawdzone źródła prawa polskiego i UE. Model, który dostał zanonimizowany wyrok, może przez konektor Lawtern wyszukać orzecznictwo w podobnych sprawach i sprawdzić aktualne brzmienie przywołanych przepisów, z linkiem do źródła.

Najczęstsze pytania

Co trzeba usunąć przy anonimizacji wyroku?

Dane stron i innych osób prywatnych: nazwiska, adresy, PESEL, numery dowodów, rachunków i ksiąg wieczystych, numery rejestracyjne pojazdów. Często usuwa się też kwoty i daty, które razem z miejscowością wskazują sprawę. Nazwa sądu, skład orzekający, przepisy i rozstrzygnięcie zostają, ponieważ bez nich orzeczenie traci sens.

Czy sygnaturę akt też trzeba zanonimizować?

To zależy od celu. W orzeczeniu publikowanym w bazie sygnatura jest potrzebna do cytowania. We fragmencie wysyłanym do modelu AI albo w materiale szkoleniowym sygnatura jednoznacznie wskazuje sprawę, więc zwykle się ją ukrywa. W Poufniku sygnatury to osobna kategoria, którą włączasz i wyłączasz jednym kliknięciem.

Czy Poufnik anonimizuje wyroki w formie skanu?

Tak. W odpisie wyroku zeskanowanym do PDF albo sfotografowanym telefonem Poufnik rozpoznaje tekst na Twoim komputerze. Przy eksporcie do PDF zamalowuje dane na obrazie i sprawdza wynik ponownym odczytem. Pieczęcie i odręczne dopiski sprawdź w przeglądzie.

Czy anonimizacja orzeczeń sądowych jest wymagana prawem?

Treść orzeczeń sądów jest informacją publiczną, ale prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Przed publikacją usuwa się więc dane osób prywatnych, a zostawia to, co dotyczy osób pełniących funkcje publiczne w związku z tymi funkcjami. Co w konkretnym orzeczeniu jest prywatne, ocenia publikujący.

Czy mogę wysłać zanonimizowany wyrok do ChatGPT z prośbą o streszczenie?

Tak. Poufnik ma gotowy prompt „Analiza orzeczenia”, który kopiujesz razem z zanonimizowaną treścią. Odpowiedź modelu wklejasz z powrotem do programu i odzyskujesz dane, jeśli potrzebujesz ich w notatce dla klienta.